OFICIOS DOS VECIÑOS (XI) AGUARDENTEIRO

AGUARDENTEIRO: Persona que fabrica aguardente.

XA CHEGOU O AGUARDENTEIRO A CERPONZÓNS .

Pouco despóis  da vendima chegaba o tempo de facer a augardente, e iso levaba un proceso que a min sempre me atraeu sendo neno, esta tradición de facer a caña  ven de muitos anos atrás, seica da época dos árabes, así nos decía o mestre na escola de A Meán. Nos tempos dos romanos a aguardente era coñocida co nome de Agua Ardens.


Recordo como se gardaban os refugallos despois de prensar o viño , composto por pequenas ramas de acios e pebidas , ese bagazo introduciámolo nun barril ou pipote ,metiase todo ben prensado e cubriámolo cun papel , e encima poñíaselle xabre e despois a tapa , así quedaba de tal maneira que non podía entrar o aire por ningún lado.Cando chegaba o aguardenteiro era todo un acontecemento, eu desde a habitación dos meus pais saía á xanela que daba cara ao río Rons e xa o vía vir co seu carro cargado co alambique , inmediatamente pasáballe o aviso ao meu pai e íalle abrir o portal , xa tiñamos o sitio apropiado no lugar de sempre destinado para este traballo.Nós levabamos anos co mesmo aguardenteiro, de nome  Ramón, natural de Monforte de Lemos, tamén había outro chamado Antonio, era dun lugar de Ourense, que non recordo agora.

Ramón era un home con experiencia , coñecido por todos os veciños, que xa habían feito tratos co seu pai anteriormente , porque para ser aguardenteiro tiñas que ter certa agudeza do olfacto e do gusto , e así chegar a ser unha mestre da auga ardente e ser un ” home poteiro ” , e o Ramón era bo no seu traballo de cañero, na nosa taberna consumíase muita caña, centos de litros o ano, e debía de ser boa, pois nunca quedaba de un ano para outro.A taberna estaba aberta todos os días do ano desde as seis e media da mañá, alí paraban os conductores das liñas de autobus procedentes de Cuntis, Caldas, Barro…tamén eran clientes  os camioneros que se dirixían a Pontevedra cargados con madeira para Tafisa e Celulosas, con aceites, materiais de construción….coches particulares, e por suposto os nosos veciños que ían traballar á cidade.

A maioría tomaban a súa copa de aguardiente, uns branca, outros de herbas, algúns a mesturaban con outro licor, pero á fin e ao cabo a aguardiente era o licor que máis se consumía e non habia moderación, nin tampouco controles por parte da garda de tráfico, por certo que tamén eran bos clientes de caña e coñac.

Todos comentaban que era unha das mellores que probaran, e moitas veces levábanse unhas cantas botellas para ter na súa casa ou ben para agasallar, miña nai presumía ante os forasteiros de ter uns dos mellores aguardenteiros do país.

O chan do alboio era de terra , meu pai uns días antes xa tiña un oco preparado para colocar o alambique, bueno xa estaba feito de sempre, solo era quitarlle un pouco de terra e xa aparecían as pedras donde se apoíaba a Pota,  procuraba ter o alboio con moita madeira ao alcance para que non faltase en ningún momento, tamén poñíalle no alboio unhas mantas vellas enganchadas a un pau de eucalipto as cales facían de cortinas, nunha esquina tiñalle un pouco de palla seca, era xunto con outra manta a cama de Ramón, máis ou menos coma nos demáis lugares por donde paraba.


Ramón ao chegar , baixaba todo o que traía no carro e colocába cada peza no seu sitio, o Pote de cobre, a serpentina o capacete… seguidamente charlaba un momento connosco e comentaba co meu pai que tal fóra a colleita , él informábanos do ben ou mal que fora pola súa terra  e arredores e tamén nos falaba do que lle contaban os seus clientes das  parroquias por onde acudía a realizar o seu traballo.

Cómo decía, eu sempre que chegaban as datas de facer a caña, estaba atento para dar aviso, Ramón viña tirando dun pequeno carro de duas rodas desde Pontevedra, alí seguramente traería todo cargado nun autobús, e seguidamente viña facendo a ruta de todolos anos, parando por Lérez, despóis en Alba, ata que chegaba a Cerponzons, primeiro paraba en Pidre e despois xa se achegaba á Rons, alí o vía chegar co alambique, amontoadas aquelas pezas no carro, con aquela enorme Pota, que interiormente estaba bañada de cobre, segundo comentábame Ramón un día dos moitos que me pasaba xunto a él, Ramón volvía repetirme o mesmo que a miña avóa Ramona, rapaz queres saber todo ! Eu insistía, ata que por non aguantarme comezaba a explicarme todo o que traía e para que servía cada unha das pezas, Ramón O Cañero íame explicando, que si o capacete para a condensación, que se unía a unha peza con forma de pescozo de cisne, era o que máis graza me facía, esta á vez uníase a un bidón que no seu interior levaba un serpentín tamén de cobre é que no fondo tiña unha saída para o destilado, como era pequeno e non alcanzaba a ver o interior Ramón subíame ao seu colo para ensinarme aquela especie de serpe de cobre.Recordo ao chegar do colexio que o primeiro que facía ao chegar a casa era ir correndo a visitar o aguardenteiro ! . Ao chegar alí un forte cheiro a uva fermentada golpeábame ao entrar no vello alboio. O fume do vapor enchía a estancia. Toda aquela calor emanaba dun só alambique sobre o que Ramón enfundado nun mono azul traballaba.

A imaxe que máis teño na miña retina era que cando chegaba ao lugar onde estaba instalado Ramón era de un montón de capachos amontoados , cheos aínda de bagazo , e á beira unha montaña de bagazo recentemente saído da última potada , aínda quente esperaba a ser usado como abono para as leiras , eu adoitaba poñerme o máis preto posible para respirar aquel vapor que aínda desprendía e mesturábase coa xeada do anoitecer , unha sensación de frío e á vez calor con sabor a herbas.


Se queriamos que o augardente fose de herbas engadíase o que coñecemos por ” potada ” para darlle a característica cor e sabor , ou pola contra o bagazo sería branco.

A potada levaba varios tipos de herbas , anís estrelado , menta , manzanilla , canela , herba luisa, noz moscada , cravo….son algunhas das que lembro que me comentaba Ramón cando estaba con el despois de vir do colexio , ah e unha laranxa enteira ! Pero era segredo, Ramón non quería que se supera o que botaba no pote.

Sempre quería estar o máximo de tempo posible nese pequeno mundo creado ao redor do alambique , cantas historias contábanse , cantas noites reunidos ao redor daquel lume vendo a pausada destilación daquel licor que segundo os máis vellos do lugar curaba infinidade de males , un remedio infalible para gripes, dores de cabeza , catarros etc.

Unha das premisas máis importantes era que ao empezarse a realizar a potada o lume xa non podía apagarse, normalmente unha potada tiña unha duración que oscilaba entre catro e seis horas, sempre mantendo a mesma temperatura, un lume constante pero non moi apurado, sacábanse por potada entre quince a vinte litros de aguardente, si chegábanse a máis litros a calidade da caña xa saía máis floxa.

Porque durante os días que pasaba alí Ramón , o alboio convertíase nun punto de concentración de veciños sentados ao redor da pota e comentando de todo un pouco os chascarrillos e anécdotas do día a día .

 Había momentos que cando chegaba do colexio era cando se estaba terminado a potada , Ramón , entón , facíame unha señal para que esperase a que acabese a potada e así axudarlle a baleirar o alambique e de novo poder cargalo outra vez. Vías a súa cara , sempre arroibada, bañada en suor, e coa respiración axitada , entón centrábase nos movementos das súas mans para coller o alambique e retiralo do lume para levalo cara a fóra e así baleiralo.


 Ramón comentaba ás veces que antes fose o seu pai e o seu avó os que se dedicaban a este traballo , que tiñan unha ampla zona para facer o augardente , e o seu traballo alongábase uns catro ou cinco meses.Recordo de que comentaba que o aguardente que procedía da uva catalá era dunha calidade excelente e a nosa zona estaba practicamente plantada con ese tipo de uva .

O Cañero, pasábase máis dunha semana na miña casa , primeiro comezaba coas nosas potadas e despois eran as seguintes dos nosos veciños máis próximos, todos os da Rons viñan a nosa casa a facer as potadas. Ao poder realizar alí varias potadas de distintas casas non tiña o inconveniente de ter que ir de casa en casa a poñer o alambique, era unha maneira de aforrar tempo.

OS de cada casa tiñan que pagarlle unha cantidade de diñeiro por cada potada e ademais darlle de almorzar , comer e cear os día que lle tocasen, ata acabar a súa quenda

Ramón tíñase que adaptar aos medios económicos de cada veciño, dependendo do poder adquisitivo do veciño de quenda tería fartura ou non nas comidas.Unhas veces tiña bos almorzos, boas comidas e ceas, outras tiña que conformarse co que boamente podían traerlle para comer, eran épocas en que había moita falta de todo, e en moitas casas vivíase co que daba o campo.

Ramón, porque non dicilo, era de paladar fino e ás veces retorcía o fuciño pola comida que lle traían e ás veces protestaba, e adoitaba apurabar as potadas ” castigando” desa forma aos que non lle traían comida do seu gusto.

ACONTECEU UNHA NOITE :

Estando coa quenda da miña veciña Digna a dá Rons, sucedeu algo digno de comentar.

Por aqueles tempos empezaron a poñerse á venda os mecheros de gas, e Ramón tiña un deles .Nun momento no que Ramón estaba a introducir o bagazo no alambique, o chisqueiro que o tiña nun peto da sua fúnda caéuselle no interior , por suposto Ramón non se deu de conta .Ao terminar de poñer as cepas, o bagazo e as herbas , dispúxose a selar o alambique e así o fixo , púxose a cear e ao pouco intre deitouse a durmir , pois  daballe tempo de botarse un soño , porque daquela durmía á beira da pota , facíase a súa cama cun pouco de palla ou do que houbese en cada casa , botábase a súa manta e pouco máis , quedaba o momento dormido .Pero cando a potada levaba un tempo funcionando , e aquel alambique cada vez ía subindo a sua temperatura interior, sucedeu que alí dentro o chisqueiro de súpeto se desintegrou ! Foi tal a explosión producida no interior do alambique que Ramón levou un susto que non debeu de esquecerse na sua vida ! Jajajaja , por suposto que os que estabamos alí tamén nos asustamos pero despois as risas non paraban ! imaxinarvos a Ramón durmido , e de súpeto espertar con semellante explosión ! podédesvolo imaxinar !

Pero os anos foron pasando e este Ramón foise facendo maior e deixou de vir, tamén comezaron co alambique novos “aguardenteiros”, pero xa non foi o mesmo, xa o seu xeito de proceder era diferente, no canto de leña agora veñen con gas butano, en lugar de durmir no lugar de costume vanse a unha pensión, en canto a comer xa ninguén lle trae comida, vanse á súa pensión ou buscan outro lugar onde comer ao seu gusto.

Xa non volverán aquelas noites onde tanto maiores como os máis pequenos da aldea xuntabámonos, eramos unha gran familia. Os maiores contaban as súas historias, os nenos eramos todo oídos, eles destilaban as súas anécdotas mentras a aguardiente íase facendo, recordo que pola noite cada un de nós tiñamos entre mans uns arenques, ademais unhas xarras de viño traídas da taberna, todos comíamos e bebíamos o mesmo, ata usábamos o mesmo perfume : O fumée de chêne , máis coñocido cómo Fume de Carballo, unha fragrancia composta de madeira e musgo, ao queimarse producía un fume onde se ía penetrando de tal xeito que sentías como o cheiro a terra, herba seca e por suposto madeira acompañábanche durante días, nin o xabón Lagarto era capaz de quitar o perfume da roupa nin da nosa pel, era tal o fumée de chêne que nos acompañaba durante días, que cheirabamos a luxo, a sofisticación, tiñamos status…..

E así pasaban as horas, mentres tanto, tralas mantas chovía….

Facendo a caña, veciños de A Seca (Pontevedra)
 

Falando con algúns veciños e veciñas comentaronme as súas vivencias :

A nos ata fai ben pouco, facianola un tio meu, Manoel Gregorio, fillo do portugues, aínda que agora vivia en Briallos.

Era un manitas, facia de albanel, fontaneiro, electricista e como non, vendia viño dá casa, e máis aguardente.

Anécdotas teño principalmente dúas :

Pois unha sabrosa, a parte dá aguardente branca e a de ervas facia unha de sabor menta que era moi rica, a única que eu tomaba.

E a mala e que axudandolle co bagazo, miña avoa por parte materna, esbarou e rompeuse unha cadeira, e dela morreu, como se acostumaba dicir.

 

Outro veciño :

O aguardenteiro viña sempre a casa de Pepe, o e Tía Dora, era un home de Ourense, e moitos veciños próximos a sua casa levanvalle o bagazo.

O aguardenteiro era de Monforte de Lemos.

Ramón de Monforte, Antonio de Ourense, e os nosos veciños Daniel Outon, Manoel O Portugués é Pepe O Carrancho, a todos eles un agarimoso recordo feito no alambique do cariño e amizade.

Neste vídeo podedes volver lembrar como era o traballo destes homes , un oficio moi duro e sacrificado : https://youtu.be/DqkOfbgbFVI

HISTORIAS DOS NOSOS VECIÑOS EMIGRADOS (3)

Os meus REIS MAGOS PROCEDÍAN DE FRANCIA.

LEMBRANDO ESTAS DATAS…..MARCELINO E VISITA , DOUS VECIÑOS EMIGRADOS A FRANCIA .


Na Europa entraba unha era de abundancia e de prosperidade mentres que no noso pais vivíamos anos de escaseza e de pobreza….

Moitos dos nosos veciños decidiron emigrar , uns decidiron irse ao continente americano , outros tomaron a opción de quedar no noso continente , países como Francia , Alemaña , Suíza …foron os seus destinos .

O sector máis modesto da clase traballadora española foi empuxado por «as leis do mercado» para cruzar os Pireneos nunha incerta aventura que en moitos casos resultaría máis beneficiosa para a nación de destino e para a nación de orixe que para o propio emigrado. O réxime franquista considerou a emigración como unha válvula de seguridade ante as tensións sociais provocadas polo paro, as folgas e os masivos desprazamentos das poboacións rurais empobrecidas cara ás grandes cidades.

Os meus recordos de nenez quedaron marcados por aqueles anos sesenta e setenta , cando acontecía o momento de que algún veciño emigraba , quedábame unha sensación de tristeza , por unha banda porque con moitos tiña afinidade e tíñalle aprecio e doutra banda cando se producía o regreso por uns días daqueles emigrados ás súas orixes , creaba unha sensación de satisfacción e alegría por volvelos a ver de novo connosco.

Que dúbida cabe que aqueles días todos achegábanse pola taberna e alí contaban todas as súas vivencias.

O feito é que, estimulados pola necesidade de fuxir do paro ou dun traballo precario e unhas condicións de vida moi deficientes, e fomentado desde as instancias oficiais, entre 1960 e 1973 emigraron a Europa uns dous millóns de españois , moitos deles desde galicia , atraídos polos mellores niveis salariais europeos.

Os nosos emigrantes a Europa apontoaron de maneira importante a economía española coas súas remesas de divisas, ata o punto de constituírse no segundo capítulo en canto a ingresos de divisas da balanza de pagos. O primeiro capítulo proporcionábao xa naqueles anos o turismo.

Entre o qué lein na biblioteca virtual Miguel Cervantes e dos recordos que teño do que me contaban os meus veciños , a chegada de emigrantes ás estacións centroeuropeas convertíase nun espectáculo ao que ninguén dos alí presentes quedaba indiferente. Sexa de modo individual ou en pequenos grupos, sexa en expedicións oficiais do Instituto Español de Emigración, a sensación que producían os homes de aspecto campesiño, con equipaxes voluminosas, moitas veces con pintorescas provisións alimenticias, era unha mestura de indefensión e fatalismo, de seguir o destino. A man de obra á procura do amo.

E alí estaban. Se non directamente os patróns, as organizacións estatais ou paraestatais, caritativas ou parabenéficas. Algunha vez as asistencias sociais esfórzanse en repartir un sorriso, unha somera información, unha cunca de café quente. Outras, as máis, o desconcerto máis total sumado ao descoñecemento do idioma, funcionarios que lles interrogan severamente, aduaneiros que lles confiscan embutidos e licores, revisións médicas, papeis que se lles piden e non teñen ou non saben se teñen e cales son. 

Da estación adoitábase pasar ás empresas, se é que o centro de traballo comprometeuse a fornecer aloxamento. Se este era o caso, a impresión que recibía o recentemente chegado emigrante non era mellor que a da estación. O máis probable é que fóra a parar a unha residencia nunha vella casa, cuns barracóns de aire provisional, que foran construídos hai bastantes anos, ou, no mellor dos casos, a residencias de aire espartano. 

A precariedade, o hacinamiento, a falta de confort e de calor human adoitaban ser características definitorias dos atributos de tales vivendas. Unha vez instalados alí -e tras as amargas reflexións que indefectiblemente debe provocar o verse embarcado nesa aventura-, estaban dispostos para como máximo vinte e catro horas máis tarde, poñerse a traballar. A producir.

Ademais destas deficiencias informativas ocorría entón que o réxime político español, a ditadura do xeneral Franco e a Administración española, eran mal vistas polas democracias europeas o que impedía a conclusión de acordos internacionais que garantisen un nivel razoable de protección aos emigrantes. O emigrante español sumaba á súa dura condición, a de ser membro dun país desprestixiado, o que lle supoñía unha maior desprotección, vades facendovos a idea do que pasaron os nosos emigrantes, vades pensando o que pasaron os nosos veciños ?

Para poder emigrar podíase realizar de dúas formas, unha a oficial ( con todos os inconvenientes que tiña) e outra a de ir de vacacións.

Moitos dos emigrantes fóronse como turistas, no canto de facelo a través do IEE (Instituto Español de Emigración), que era muito máis complicado.

Foron moitas as veces que na taberna falaban diso, uns veciños levaban a outros…

Pepe, cando queiras vir xa sabes, tes traballo seguro ….

Pola parte oficial tiñas que pasar unha visita médica, facer un contrato de traballo, facer un certificado a donde querías ir, levar un papel asinado de boa conduta polo cura da parroquia…..

En cambio si ías de turista, permitíache preparar o pasaporte e dicir que ías a tal cidade ( onde estaban os teus irmáns, curmáns, veciños etc.) e chegabas alí xa coa seguridade que tiñas un posto de traballo que che habían buscado as túas amizades alí instaladas.


E daqueles anos quedoume un grato recordo nestas datas , un matrimonio que vivía en Tilve , exactamente na subida principal á igrexa , tiñan a súa casa enfrente a de Teresa , a carteira.

Eles eran Marcelino e a súa esposa Visita .

Marcelino e Visita estiveron moitos anos en Francia , lembro oírlles comentar que estaban os dous traballando en casa duns señores , estaban como criados , cando paraban na taberna comentaban que estaban moi contentos con ese tipo de traballo , ademais moi ben tratados polos seus amos.

E chegaban a CERPONZONS por estas datas , os recordo vir nun Peugeot 404 daquela época , aparcaban enfronte á taberna e sempre me traían os meus reis ……


Un dos agasallos que máis ilusión me fixo foi a dun tanque a pilas , tiña unha palanca na parte inferior que ao desprazarse uns metros facía que envorcase e de novo se erguía e seguía movéndose facía outro lado.


Despois , outro ano regaláranme unha máquina de tren , que preciosidade , votaba fume e todo ! Aquilo non o vía en ningunha xogueteria de Pontevedra ! Marcelino e Visita sempre traían algo pa min ! Que boa xente !


Xa vos podedes imaxinar o agarimo que lles tiñamos a Marcelino e a Visita , inclusive un ano trouxéranlle un champú de Francia para a miña irmá , pois lle comentaba que se lle estaba caendo o pelo e eles acordáronse de traerllo , por certo , que lle foi moi ben devandito champú.

Pero non todo foron alegrías , un dos anos que chegaron á súa casa atopáronse con que lles roubaban todo , non quedou nada , algúns veciños axudáronlles para saír da situación e leváronlles os aveños de máis necesidade para pasar do apuro.

María Visitacion Blanco Fernández, así era o nome completo de Visita,  fai uns días que foi o aniversario do seu falecemento, fixo exactamente 20 anos, mentres que o nome completo do seu esposo era Marcelino Gregorio Casas,  faleceu ao ano seguinte, aos seis meses da morte de Visita.

Visita contaba 69 anos e Marcelino 70.


Hoxe con este relato quero agradecerlle desta forma todo o agarimo que me deron durante anos , quizais vían en min a ese fillo que non puderon ter .

Dende Bos Aires apoian a nosa causa

No seu día o CENTRO  GALLEGO de BUENOS AIRES apoiou a nosa causa.

Nos tamén apoiamos a sua causa.

Novas donde a Asociación de Veciños aparece dando o seu apoio :


http://www.espanaexterior.com/imprimir_noticia/361087-La_entrada_del_Centro_Gallego_de_Buenos_Aires_fue_escenario_de_una_concentracion_musical_en_la_que_se_exigio_que_la_gestion_de_la_entidad_vuelva_a_manos_de_sus_socios

CRUCEIROS, HISTORIA 

RECUPERACIÓN DO PATRIMONIO DA PARROQUIA.

O día 01/11/2017 membros da Asociación de Veciños O Chedeiro estiveron reunidos con noso cura párroco Don Manuel Miguez .

Queremos desde a Asociación agradecer a súa colaboración e apoio desde o primeiro momento en que lle comentamos o noso proxecto.

Hoxe demos un gran paso para levar acabo a nosa proposta .

Os nosos cruceiros , a nosa historia , o noso patrimonio .

Desde que a nova xunta directiva da Asociacion de Veciños O Chedeiro reuniuse por primeira vez para plasmar na súa axenda os puntos máis importantes en que traballaría a asociación de veciños uns dos primeiros foi o da recuperación do noso Patrimonio . E un deses puntos é o que ten que ver cos Cruceiros .

Todos sabemos que os cruceiros son uns dos símbolos máis representativos da nosa terra galega , onde se calcula que existen máis de 10.000 estendidos por todo o noso territorio.

Segundo estudos sobre os cruceiros realizados por Maximino Fernández Sendín , comenta qué son xa sete os séculos en que se comezou a difundirse a práctica de sacralizar signos e lugares pagáns ou santificar acontecementos con estes símbolos .

Foi grazas aos mestres canteiros que foron plasmando neste singular monumento os seus mellores oficios , onde se expresa a regiliosidad dun pobo , que soubo expresar nos cruceiros o seu fé , amor e temor .

Os cruceiros levantábanse por diversos motivos , en acción de grazas , para pedir unha sanación , un milagre , para saldar co Todopoderoso unha débeda ou un ofrecemento non cumprido etc.

Outros se levantaron para lembrar feitos luctuosos , algunha morte , un crime …pero tamén lembrando acontecementos históricos ou a suposta aparición da Santa Compaña .

Como sacro que era , convertía en sagrado o lugar onde se colocaba e rezando ante el gañábanse indulxencias , cando a Igrexa así o dispoñia.

Dependendo de onde estaban situados tiñan a súa función , por exemplo, nas prazas do ganado o cruceiro protexía aos animais , próximo aos campos auspiciaba boas colleitas , nos camiños sinalaba o camiño aos peregrinos , os arrieros ou outros camiñantes , como o caso do que temos no lugar onde está a Ponte Malvar , antigo lugar de paso do Camiño Real.

Outros cruceiros usábanse para enterrar os nenos que morrían antes de ser bautizados .

Creemos na Asociación de Veciños dado o seu valor cultural que e necesario realizar este traballo de recuperación do noso Patrimonio .

Para elo estamos levando a cabo desde fai meses unha recopilación de datos sobre uns cruceiros , e así desta forma presentaremolos as autoridades competentes para pedir a súa colaboración e poder levar a cabo este interesante proxecto que temos en mente.

Os cruceiros tamén se empregaban para marcar os límites xurisdicionais , civís ou eclesiásticos …e nun sen fin de aplicacións onde interviña a Fe dun pobo que atopou no cruceiro o seu mellor aliado para protexerse e gañar o Ceo , ou polo menos para lembrar que existía . 
Esta mesma fe provocou que moitos crentes destinarán auténticas fortunas a levantar cruceiros e desta forma gañar indulxencias , para eles ou algún dos seus seres queridos . E así é como diciamos antes que se estima que nas case 4000 parroquias de Galicia , existen máis de 10000 cruceiros.

Os máis antigos que se conservan datan do século XIV e son unha fiel imitación das cruces procesionais góticas.

Do mesmo xeito que nas monumentais cruces de Bretaña e Irlanda , coñecidas tamén como sermóns de pedra , porque levan gravadas escenas bíblicas, que servían para educar cristianamente ao pobo, en Galicia sucedeu algo similar onde o pobo puido ver a través destas representacións a paixón de Xesús , a expulsión do Paraíso e nalgúns casos, como as almas purgaban os seus pecados no Purgatorio. Tamén o amor representado pola Virxe e a dor do Crucificado, ademais de incluír outros santos, de devoción máis próxima, cos signos que expresaban a súa misión na Terra.

OUTRO ARTIGO SOBRE A ORIXE DOS CRUCEIROS :

En Galicia é probable, aínda que non existe documento algún que o probe, que as ordes mendicantes contribuísen á expansión dos cruceiros galegos xa que moitos deles forman parte dos Vía Crucis. Os cruceiros son levantados por devotos, normalmente un matrimonio ou alguén con poder ou diñeiro. Os nomes destes adoitan estar gravados nas bases.

Nun principio os cruceiros tiñan un claro sentido relixioso, e tiña as mesmas funcións que cumpría a cruz durante os primeiros séculos do cristianismo. Máis tarde foron sacralizando as encrucilladas e os camiños amparando e guiando aos viaxeiros, santificando os castros e outros lugares de antigos ritos pagáns. Sinalaban a dirección ás igrexas e capelas á vez que servía de prolongación do ámbito relixioso en atrios e cemiterios, protexían as colleitas das agras e o gando dos campos da feira, valen de guía nos itinerarios das peregrinacións e das romarías ou tamén nas rutas de comerciantes e arrieros. Tamén marcan os límites de municipios e outras xurisdicións, presidindo e adornando as prazas das vilas e sinalando a entrada de pazos e casas señoriales.

Moitas veces os cruceiros levantáronse para dar grazas divinas, agradecendo axudas recibidas ou satisfacendo penitencias, solicitando oracións polo beneficio persoal ou das ánimas, recollendo a devoción dos veciños, acordándose de lendas ou feitos históricos ou rememorando visitas de personaxes civís ou relixiosos. Tamén se levantaron nos lugares onde houbo mala morte, un feito luctuoso ou unha suposta aparición da Santa Compaña.

Hoxe en día seguen servindo de repouso aos cansos viaxeiros, acollen reunións veciñais para a discusión de asuntos comunais, presidindo os festexos populares nas prazas, sendo confidentes de namorados ou testemuña dos paliques das vellas, mentres reciben oracións dos veciños e seguen formando parte das lendas, ritos e tradicións populares propias do lugar.

O NOSO PATRIMONIO

A DEPUTACION DE PONTEVEDRA CONCEDE DOUS CRUCEIROS PARA A NOSA PARROQUIA :

DECEMBRO DO ANO 2017, DESPOIS DE HABER PRESENTADO DOCUMENTACIÓN RELACIONADA COA HISTORIA DE DOUS CRUCEIROS QUE EXISTIRON FAI ANOS NA PARROQUIA, CONSEGUIMOS QUE SE VAIAN A FACER NA ESCOLA DE CANTEIROS DE POIO, DOUS NOVOS CRUCEIROS, RECORDANDO DESTA MANEIRA A HISTORIA DO CRUCEIRO DA CHANCIÑA E O DE MOGOS:

Figura de Santiago Apostol
ESCOLA de Canteiros, realizando o Cruceiro de Mogos
No lugar de Tilve fai anos existía un cruceiro que se situaba nunha corredoira donde se localizaba o Cruceiro que era coñocido polo nome de “O CRUCEIRO DA CHANCIÑA ” , lugar denominado a un pequeno monte que ali ainda existe.

Por esta corredoira que pasaba o carón do Cruceiro usabase para ir camiño da Bouza e do Caeiro e de paso para ir tamén a parroquia de Verducido .
Recollendo información dos veciños de mais edade deste lugar coméntanos que teñen recordos dos seus avós que lle falaban de cando eran as festas patronais de Verducido que por esta corredoira pasaban os homes da parroquia levando ao lombo ó órgano da Igrexa de Cerponzons para celebrar a festa do patrón de Verducido.

Tamén en este Cruceiro era donde chegada a procesión do Santísimo , tiñan por costume vir dende a Igrexa en procesión ata o lugar donde paraban , ali había unha parada donde o señor crego pronunciaba a súa homilia é despois subían de novo polo mismo lugar que habían chegado
.

Cruceiro da Chanciña
Cruceiro da Chanciña, realizándose na ESCOLA de Canteiros

Algúns veciños o último que recordan deste Cruceiro era que estaba últimamente sin a Cruz , soamente estaba a vara e a base , que seguramente ainda estará no seu sitio , daquela bastante enterrada e pouco visible .

Algunha veciña de xoven acercabase a este lugar a recoller frouma para as cortes das vacas , outros rapaces ían coas súas cabras a pastar e de paso xogaban alí,algún destos rapaces ainda recorda de limpar co pé o sitio do Cruceiro e aparecía a pedra da base do Cruceiro .

Nunha asamblea de Veciños denuncian que parte do cruceiro desapareceu, e que se encontra na casa de un veciño, corría o ano 1996.

CRUCEIRO DE MOGOS :

Dende tempos moito mais atrás de 1884, refiren os escritos que cara onde actualmente está o cemiterio de san Vicente de Cerponzons , cando este non existía, ahí estivo a primeira rectoral ou casa do cura da parroquia, por alí pasaba o “camiño de Mogos”, como xa decimos, que de aquela non había cemiterio, os enterramentos facíanse dentro do templo, ou na zona do atrio, tamén comentan os máis maiores que había enterramentos xudeus, onde ahora están as escalinatas.
Voltando o camiño de Mogos, as procesións saían por ahí e chegaban a un cruceiro, de nome cruceiro de Mogos, onde, o seu pe, eran enterrados os nenos que morrian sen bautizar, ditas procesións daban a volta a este cruceiro e voltaban a igresia.
Conseguimos averiguar por algúns dos nosos veciños que recordan o que seus pais lle contaban, que dito cruceiro, rompeu ou foi destruído na época da guerra civil.
Por este mesmo camiño, viñan os difuntos ata a igrexa que saían de un lugar da parroquia denominado O Cunchido.

Máis informacion:

http://serpenties.blogspot.com/search/label/O%20CRUCEIRO%20DE%20MOGOS

CRUCEIROS DE GALICIA :
Desde a Asociación de Veciños O Chedeiro queremos recomendar leste enlace que trata sobre a recopilación que están facendo sobre os cruceiros.

Exemplo son os dous últimos que acaban de incluír no arquivo que pertence á provincia de Pontevedra, situados na parroquia de Cerponzons, lugar de Leborei, estos son particulares :

De paso queremos agradecer á súa directiva a publicidade que nos fan para a recolleita de libros destinados á biblioteca.

http://www.cruceirosdegalicia.xyz/

TAMÉN CONTAMOS NA PARROQUIA COS  CRUCEIROS SEGUINTES :

CRUCEIRO DA CASA DO POBO :

Tipo de ben: Cruceiro

Cronoloxía: Século XX, 

Descrición: 

O cruceiro situado no adro da Igrexa de San Vicente de Cerponzóns erguese sobre unha plataforma de tres chanzos. Enriba, un baseamento cun oco no anverso coa imaxe de San Vicente mártir. No reverso pódese ler a seguinte inscrición:

COMUNIDADE DE MONTES
 DE CERPONZONS , XANEIRO DO 1991

O baseamento amosa unha cornixa prominente cunha face superior a catro augas en cuxo centro levantase un varal de planta cadrada con Santiago Apóstolo como santo na parte media. O capitel está formado por un ábaco de planta cadrada sobre querubíns labrados no varal. Remata o conxunto unha cruz latina de brazos potenzados coa imaxe de Cristo crucificado no anverso e Virxe co neno nos brazos no reverso
.

Propiedade: comunal

Estado de conservación: Moi bo 

Onde está localizado

Latitude: 42.4758610258

Lonxitude: -8.64081412554

Lugar de Tilve , o carón da Casa do Pobo.

CRUCEIRO DA RONS :


Un poco de la historia de este cruceiro leído en Cruceiros de Galicia :

El crucero de piedra, de gran valor artístico, sito en Puente de Rons, de la parroquia de San Vicente de Cerponzones, había sido derruído por chocar contra el en un accidente fortuito de una camioneta. Los agricultores de aquella parroquia, que tienen veneración por dicho crucero, lo han reconstruido por suscripción popular.(Vida Galega; 30/07/1933)

Antigüamente tenía adosado un retablo, que ya no figura en la actualidad
En el siguiente enlace https://roquecerponzons.wordpress.com/2017/01/19/denuncia-ante-o-seprona-pola-desaparicion-do-retablo-do-cruceiro-de-a-balea/ puede verse una foto con el retablo, e información sobre la denuncia presencia en el año 1996

Máis información  do  Cruceiro da Rons : http://cruceirosdegalicia.xyz/Cruceiros/Web/3603827.html

CRUCEIRO DE A MEAN :

Provincia: Pontevedra

        Ayuntamiento: Pontevedra   Parroquia: Cerponzóns (S.Vicente)

        A Meán

        Coordenadas (WGS84): 
        42°28’10.0″N 8°38’08.2″O (42.4694442,-8.6356228)

Máis información sobre o Cruceiro de A Meán : http://cruceirosdegalicia.xyz/Cruceiros/Web/3603826.html

CRUCEIRO DA COSTA  :

  Provincia: Pontevedra

  Ayuntamiento: Pontevedra Parroquia: Cerponzóns (S.Vicente)
   A Costa
  Coordenadas (WGS84): 
   42°28’05.1″N 8°37’46.6″O (42.4680839,-8.6296251)

Máis información do Cruceiro da Costa : http://cruceirosdegalicia.xyz/Cruceiros/Web/360380501.html

INFORMACIÓN SOBRE OS CRUCEIRO DE MOGOS :

CANTEIROS CREADORES DO CRUCEIRO DE MOGOS

Cruz

Victor M Casal Nogueira

Capitel

Victor M Casal Nogueira

Vara

Manuel Tosar Asorey

Dado

Bruno Comesaña Ledo

Pasos

Alejandro Fernandez García
Colocación dos cruceiros :

Victor M Fernandez García

Bruno Comesaña Ledo
MÁIS INFORMACIÓN:

http://cruceirosdegalicia.xyz/Cruceiros/Web/360380505.html

INFORMACION SOBRE O CRUCEIRO DE A CHANCIÑA :

CANTEIROS CREADORES DO CRUCEIRO DA CHANCIÑA

Cruz

Pedro Comesaña

Capitel

Victor Otero Sanjorge

Vara

Raul Moreno y David Areses

Dado

Bruno Comesaña Ledo

Pasos

Alejandro Fernandez 

García
Colocación dos cruceiros :

Victor M Fernandez García

Bruno Comesaña Ledo
MÁIS INFORMACIÓN:

http://cruceirosdegalicia.xyz/Cruceiros/Web/360380504.html

RELACIONADO COS CRUCEIROS , PUBLICACIÓN DE UNHA REVISTA ARXENTINA :

TIPOS DE CRUCEIROS :

APOIOS A NOSA CAUSA , A RECUPERACIÓN E ARRANXO DA PONTE MALVAR E O CAMIÑO REAL

20/11/2018

Grazas !

Desde a Asociación de Veciños O Chedeiro queremos enviar o noso agradecemento a D. Pedro Lorenzo Macias, o seu apoio á nosa causa realizado no día de hoxe fainos cada día máis fortes e con máis razón para seguir reclamando o que é de xustiza.

Desde fai xa uns anos imos contactando con moitos amigos, autoridades, entidades, colaboradores etc., eles saben do noso traballo, expoñémoslles as nosas intencións, pedímoslles o seu apoio e ás veces, como é o caso de hoxe, dannos unha enorme alegría cando dedican un artigo centrado na nosa causa.

Grazas Pedro, desde a Asociación agradecémosche este detalle para coa nosa milenaria parroquia.


Mentres os ríos corran ao mar e haxa estrelas no ceo, debe durar a memoria do beneficio recibido na mente do home agradecido” (Virgilio)


https://pontevedraviva.com/opinion/4297/pedro-lorenzo-macias-mi-salcedo-cuna-morrina-arzobispo/


En mi infancia viví en Cabanas. Cerca de la mansión de SEBASTIÁN MALVAR Y PINTO. En el año 1949 nació allí mi hermana Teresa. Hubo que irse a otro lugar, costumbre en la posguerra. Volví a la parroquia de San Martín y escuché comentarios que en una urna de plomo guardaba el corazón de este señor, al lado del Evangelio de la Capilla Mayor.

Mi curiosidad me hizo volver a la iglesia y leí: “Aquí yace el corazón del Exmo. Señor D. Fray Malvar y Pinto, nació y se bautizó en esta parroquia, tomó el hábito de Nuestro Padre San Francisco de la Menor Observancia, en Salamanca a 5 de marzo de 1747. Fue Doctor y Catedrático de Teología en aquella Universidad. Obispo de Buenos Aires, Arzobispo de Santiago, Caballero, Prelado, Gran Cruz de la Real y distinguida Orden Española de Carlos III. Hizo a sus expensas el camino desde el Puente Valga al de San Payo. Falleció con general sentimiento en su palacio de Santiago a 25 de septiembre de 1795. De edad de 64 años, diez meses y un día. Se trasladó el corazón a este panteón el 17 de octubre del mismo año”.

En el año 1778, ya consagrado obispo por Pio VI, fue designado a Buenos Aires. Embarcó en La Coruña hacia América en la fragata “La Princesa”, acompañado de su sobrino Pedro Pedro Acuña y Malvar. (Otro gran personaje de esta maravillosa Parroquia). Les acompañaba su confesor Fray Pedro Guitián Arias y varias familias pioneras en Patagonia. Sufrieron muchos contratiempos.

Llegado a Montevideo el 28 de diciembre de 1778. Atravesó Sacramento y otras poblaciones. En 1779 se dirigió a la ciudad de Santa Fe, a San Nicolás de los Arroyos donde enfermó. Volvió a su sede en Buenos Aires. Observó la carencia de material y el penoso estado espiritual, debido a las enormes distancias entre poblados.

Ordenó erigir nuevas parroquias, mejorar las costumbres, incrementar la evangelización. Se preocupó de la reconstrucción de la catedral Porteña. Tuvo varios enfrentamientos con el Virrey Vértiz, criollo de tendencias renovadoras y con un cabildo catedralicio. Promovió los ejercicios espirituales, prohibió las corridas de toros y combatió el juego. Costeó los hospitales de San Martin y el del barrio de Monserrat. Construyó La Santa Clara de Ejercicios Espirituales; todavía en funcionamiento.

En 1784 fue nombrado Arzobispo de Santiago por los méritos alcanzados: sofocó la rebelión encabezada por el inca Túpac Amaru II. Su permanencia en el Rio de la Plata no fue muy larga, pero sí fructífera. Se alejó de Buenos Aires el 6 de febrero de 1784 rumbo a Montevideo y un mes después se embarcó a Cádiz.

Su llegada al puerto se vio envuelto, junto a su sobrino, en una grave acusación de contrabando: traían gran cantidad de oro sin registrar. Su gran ingenio afloró, como buen vecino de Salcedo: 

– Este oro es de su Majestad, y está exenta de registro.

Ante esta aseveración entregaron el botín a Carlos III. Fue recibido en la Corte y convenció al monarca, que decretó: “Toda esta riqueza empléala en beneficio del país, de tu tierra”.

¡Ya nuestro Paisano salió con la suya y asentado en Santiago! Ahora Arzobispo. Comenzó a realizar lo prometido. Inició la construcción de la
carretera de Valga a Puente Sampaio., siendo la más hermosa y perfecta entre las Europeas. Los mojones reflejaban en sus crestas, a modo de pirámide, relojes de sol, distando entre leguas. Quedan algunos resquicios de su trabajo. Entre ellos el “Puente Malvar”. Recibió la “Gran Cruz de Calos III” en reconocimiento a su entrega en construcción. La Cruz estaba cubierta de diamantes; ordenó que se incrustaran en la esclavina de plata que cubre los hombros del Apóstol. (18-12-1789). Desapareció en misterio, por antojo de algún visitante.

Reparó los conventos de enseñanza y Franciscanos de Santiago, Iria Flavia, Convento de San Francisco de Pontevedra, la Capilla Venerable Orden Tercera, la capilla de San Antoniño de Barro. Y muchas más obras. 

Nos quedan, en nuestro ayuntamiento, algunos de sus vestigios: su corazón encerrado en una urna en la Parroquia de Salcedo. Amenaza ruinas, está apuntalada.

Hemos visitado Cerponzones, caminando hemos hablado con los vecinos, pertenecían a la asociación “O Chedeiro de Cerponzóns. Nos mostraron diversos cruceros, dignos de estudio y clasificación. Llegamos al “Puente Malvar”. Sencilla descripción “abandono y desinterés en su conservación”. 

Una vecina no se contuvo: -¡Los políticos son cans: “El perro del hortelano, ni comen, ni dejan comer”!


Fotografía: @ Juan José Esperón Recarey

Nos sorprendió. Hemos recogido sus comentarios: Que lo tiene que arreglar la diputación, fomento, patrimonio y entre ellos se marean el asunto y su puente, condenado al derrumbe.

* – ¿La iglesia de Salcedo en ruinas? Allí está el corazón del Arzobispo. ¡Es de vergüenza! Mire, mire, como está el puente. Hay un acuerdo de pleno municipal para solucionarlo. ¡Lo de siempre! Lo enviaron al baúl de los recuerdos. Esto en el año 2016. Ahora viene, ¡si! Vienen los aspirantes y nos consuelan con bellas palabras. ¡¡Queremos hechos!!

* ¡ES UNA VERGÜENZA QUE NO LO CONSERVEN! Recuerda a un pontevedrés que hizo más por la ciudad y provincia que todos sus ídolos. ¡Como es cura! Usted ya sabe. ¿Verdad? Les da alergia todo lo referente al clero.

La imagen habla por sí sola. ¿Por qué nos les autorizan a los vecinos el reconstruirlo? ¿No tenemos una escuela de canteros municipal que pagamos todos los vecinos? ¿Por qué no hablan claro los organismos competentes? 

Definan qué estamento tiene que conservar nuestro patrimonio histórico.

Somos apolíticos. Sentimos un gran pesar el cambiar nombres de lugares por las ideologías del momento. Seamos solidarios y exijamos que se conserve los vestigios de un gran pontevedrés.

El Arzobispo Malvar y su sobrino Pedro Acuña Malvar, gran personaje en la corte de Carlos IV fueron grandes referentes de la historia de Galicia y de España en el siglo XVIII y XIX. Las grandes donaciones de sus familiares para el bien común de este Ayuntamiento. ¿No merecen un reconocimiento? ¿No sería mejor honor conservar el “puente” y restaurar la iglesia en que se bautizó y depositó su corazón?

Esta es una fría realidad en nuestros momentos. De todos dependen que se conserven vestigios de nuestra historia para nuestros descendientes.

 

Pedro de Lorenzo y Macías.



27/11/2017

Hoxe fai dous anos que recibimos o apoio da Tvg coa súa emisión:


http://www.crtvg.es/informativos/vecinos-de-cerponzons-denuncian-a-deterioracion-da-antiga-ponte-e-camino-real-e-reclaman-melloras-de-seguridade-viaria-e-abastecemento-1618641


Apoio de Enrique Ramil


Grazas a Enrique Ramil polo mensaxe de apoio.

Dende a Asociación de Veciños O Chedeiro Cerponzóns agradecemos o teu detalle connosco.


https://www.facebook.com/PonteMalvarCaminoReal/videos/608879335943564/


“¡Salvemos Ponte Malvar !”


Non deixamos que o feismo

se apodere das aldeas.

Salvemos a nosa historia

anque sexa ven pequena.

Salvemos nosos luares.

Salvemos nosas aldeas.

De Cerponzons,San Vicente;

ten unha xoia a salvar.

¡Salvemos a sua ponte!

¡Salvemos Ponte Malvar!

A.Lois.
Este é o meu gran de area en forma de poesía.Una aperta agarimosa,amigo Juan José.



HISTORIAS DOS NOSOS VECIÑOS EMIGRADOS (5)

MODESTO O PORTUGUÉS, fillo de Adelina.


Modesto faise a primeira foto en Brasil , con un traxe prestado


Modesto Gregorio Casas , coñecido como ” o portugués ” nace en Cerponzons no ano 1939 , nunha casa de planta baixa que ben podemos imaxinala como moitas outras que había daquela na parroquia ,cuns tres ou catro metros de fachada por outros tantos de fondo , unha lareira , cun pequeno ventanuco que apenas deixaba entrar a luz do sol e ao fondo un lugar bastante escuro habilitado como habitación e pegada á parede da casa atopábase a cuadra da vaca , que era a que daba a calefacción que daquela había , aparte o lume da lareira.

Aquela casa esta situada á beira da estrada nacional , enfronte mesmo á discoteca La Luna , e acolleu unha gran familia composta por matrimonio con trece fillos .


Adelina Casas , nai de Modesto , tivo trece fillos

Moi pronto leva un revés o seo familiar , a morte do proxenitor, Modesto tiña nese momento dezaseis anos

Foron épocas de pasar moita fame e de penurias , e xa desde ben pequeno ten xunto aos seus irmáns que buscarse a vida e axudar nos labores agrícolas de casa .

Na súa nenez ten algunha anécdota que contar como esta :


Conta Modesto que por aqueles anos corenta cando era un rapaz a súa mocidade pasábaa a maior parte dos días , como outros tantos veciños , no monte coas súas cabras e as súas ovellas.

El tiña o monte moi preto da súa casa , atravesaba a estrada pola zona onde antigamente existiu unha pequena ponte denominada Ponte da Carcel , que así aparece nominada no escrito dos antigos mapas do arcebispo Malvar cando baixo a sua colaboración fíxose o Camiño Real que percorría a que hoxe é a estrada N-550.

O Monte do Porroso era daquela un lugar chairo , limpo , un lugar idóneo con grandes espazos para pastar as súas ovellas e as súas cabras libremente.

Mentres tanto Modesto entretíñase con buscar os niños dos paxaros, ou ben coller as piñas que daquela eran imprescindibles en calquera casa , outras veces afinando a puntería lanzando pedras a calquera obxecto que atopase no seu camiño ……

E que Modesto era traste ! Daquela gustaballe esconderse cando escoitaba o carromato das leiteiras que pasaban para Pontevedra , enton Modesto salialle o paso e tiraballe o caldeiro do leite ! Imaxinar coma se poñia a pobre señora !

Ata que un día tivo unha idea ! Ocorréuselle traer da súa casa un punteiro e empezar a gravar naquelas grandes pedras o seu nome para que quedase para posteridade o seu paso por aquel lugar onde pasou días e días da súa mocidade .

Pero a vida continúa, e este rapaz ten unha dura vida por diante :


Coa morte do seu pai , Modesto empeza a ter que buscarse un traballo e atópao nunha fábrica de conxelado en Poio , todos os días cunha vella bicicleta íase á fábrica, unha pequena tarteira onde levaba a súa ración de comida e moita ilusión para poder traer unha pesetas para o sustento da familia.

Modesto con apenas dezasete anos tiña por función na fábrica o de facer de todo un pouco , axudaba ao salador a recoller as caixas de sardiñas que chegaban nuns caixóns traídos polos mariñeiros ata a fábrica .


Unha fabrica de sardiñas polos años 1960

Aqueles caixóns , cunha altura aproximada de 70 centímetros , botábaselle sal e cunha pa dábanselle voltas ás sardiñas para que se fosen salgando totalmente.

Tamén axudaba en empacar , aceitar , soldar as latas , pechalas , cargar e descargar etc. Por certo , acompañado , xunto ás súas compañeiras e compañeiros , cun ruído ensordecedor daquelas máquinas ao rozarse os empalmes das correas.




Mentres isto sucedía , algúns dos irmáns maiores de Modesto habíanse ido para Arxentina e Brasil , había que buscar sustento e esa era a maneira máis factible naqueles tempos .

Un dos irmáns escribiulle para convencelo de que se fose cara alá, comentáballe que era o mellor que podía facer , primeiro porque así eran menos en casa e alixeirábanse bocas para alimentar e desde alí podíalles enviar unha axuda .

Había tamén unha razón para que se marchase de España , e era que así se libraba de ter que ir ao servizo militar , unha razón que convenceu definitivamente a Modesto para coller a maleta e marcharse.

Así Modesto decide embarcarse para Brasil , compra cos seus aforros a pasaxe e embarca en Vigo nun barco de nome ALCANTARA, propiedade dunha compañía inglesa , que facía a liña desde Sothampton a Brasil con escalas en varios países.



Este barco ten mención especial porque ao principio da súa construción fose pensado para levar pasaxeiros dun continente a outro , substituíu a outro co mesmo nomee que fora afundido uns anos antes , despois tamén tivo unha época de ser utilizado para a guerra e finalmente volvérono a ampliar para servizo de pasaxeiros , ao final un armador japones cómprao e cámbialle de nome , pásase a chamar Kaisho Muro e a finais do ano 1958 é despezado.

O barco era fermoso , con capacidade para mais de mil pasaxeiros, distribuidos en tres categorías ; os de primeira clase collian 432 , nos de segunda 200 e nos de terceira ( donde iba Modesto ) collian 674 pasaxeiros , todos apiñados , e sin as comodidades que tiñan os das clases superiores coma se pode observar nas fotos.




Esta era a zona de segunda clase , os que iban en terceira non dispoñian destas comodidades


Nin dormían os de terceira clase así de cómodos .

Á chegada a Salvador de Bahia atopouse que a maioría da actividade comercial de artigos máis sofisticados desenvolvíase en en as principais rúas da cidade , Misericordia , Ajuda , Carlos Gomes , Avenida Sete , e nas ruas de Baixa dúas Sapateiros , Rua Dr.J.J. Seabra atopábanse localizados os comercios máis populares.

O comercio polas rúas era realizado por vendedores ambulantes , e así comezou Modesto a traballar de vendedor e repartidor , era necesario comenzar a traballar , do que fora .

O pouco tempo comenzou a traballar nunha fabrica de café .


Mentras , o irmán de Modesto traballaba en unha empresa de un señor que logo máis tarde sería o sogro de Modesto , tiñan boa relación por ser todos españois e nada máis chegar alí xa se puxo a traballar na súa empresa ; alí coñeceu á filla do dono e namoráronse ao pouco tempo.

Tras tres anos de noivado decidiron casar , os pais da noiva volvíanse a España e non querían deixar alí á súa filla solteira , esa foi unha das razóns polas cal decidiron casar.



O matrimonio coa sua filla

Aos poucos foron progresando , con moito traballo puideron montar un negocio de Panaderia , que despois chegou a convertirse nun ultramarinos .

O traballo iba ben , e todo ía como soñaran , aos seis anos de casados nace a súa filla Dolores na cidade de Salvador de Bahia. Pero aos poucos anos , un novo revés volve cruzarse nas súas vidas , os socios cos que tiñan negocios os sogros de Modesto fan unhas operacións que os enganan e iso fai que decidan vir para España , coméntanllo a Modesto e á súa filla e anímanos a que tamén volvan con eles ás súas raíces , era o ano 1971 .

Volven todos ao seu Galicia e empezan desde cero , cunha sensación que a día de hoxe aínda queda a amargura de non quedar por aquelas terras brasileiras , Modesto sempre comenta aos seus familiares máis directos que foi unha equivocación o vir para aquí , que alí estarían moito mellor .

Modesto ten agora 79 anos e ten unha memoria estupenda , lembra perfectamente estas,vivencias e fai que a súa filla emociónese e cada vez éntrenlle máis ganas de poder chegar un día o monte Porroso para atopar aquelas pedras e ver o nome do seu pai alí gravado , ou se algún veciño que coñeza a zona viunas e poder achegarse con ela o lugar , para así sentir nese momento a sensación de felicidade ao botar a vista atrás e sentir na súa alma ese paso da mocidade do seu pai por ese sitio.


Modesto sempre foi mui aficionado a caza.





NOTAS DE PRENSA DESDE 1581, ata o ano 2011

ANO  2011

ANO  1992

Era o domingo 26 de Xaneiro de 1992, celebrábanse as festas patronais e actuara o día de San Antonio….PANORAMA !!! 

O artigo de prensa empeza así:

La junta, en palabras de su presidente Ramón Iglesias, quiere dar las gracias públicamente, al párroco don Manuel Míguez, por las facilidades y colaboración…..

Corría el año 1992 y las fiestas del patrón estaban celebrándose esos días, el Diario de Pontevedra señalaba las obras realizadas por la Junta de Montes, la cual renovaba presidencia el día 16 de Enero.

Presidente :Ramón Iglesias Barreiro 

Vicepresidente: Constantino Pérez 

Secretario: Pascual Cochón

Vicesecretario : Juan Sabaris

Tesorero : José Antonio Orois

Contador : José Maquieira

Vocales : Celestino González 

                 Ramiro Castro

                 Joaquín Martínez 

                 José Galban

 

ANO 1986

  ELECCIONS 

 A SALA DE FESTAS BRAIS



O NOSO VECIÑO JUAN MARTÍNEZ, CARTAS NO DIARIO .

 

ATROPELLO  DE UNHA VECIÑA

 

ANO 1982




 

ANO 1980

 


 

ANO  1979

OS COMENTARIOS DO NOSO RECORDADO VECIÑO ENRIQUE MAGDALENA, OS BOYS SCOUTS EN CERPONZONS, COLISIÓN CON DOUS FERIDOS  GRAVES E O PASO A NIVEL DE ALBA CON PROTESTAS DOS VECIÑOS…..

 

 

ANO 1976

A casa do señor Vicente, por sexta vez un camión empotrase de novo:

 


ANO 1976, ASCENSO DO PONTEVEDRA. 

Os xogadores van en bicicleta a Santiago, unha promesa debido o ascenso acadado.

Nas imaxenes aparecen polo alto de Cerponzons.

 

ANO 1975

ACCIDENTE MORTAL NA PONTE MALVAR

 

 

ANO 1974 

Boas tardes, corría o ano 1974 e había unha forte presión social nos Veciños de Pontevedra ante a inminente ampliación de Celulosas, o Diario de Pontevedra publicou durante días as opinions de xente do ámbito político e social, un 90% non quería daquela esta ampliación.

Un dos nosos Veciños da parroquia tamén foi dos que deron a súa opinión:

 

ANO 1973

ANO 1972

 

ANO 1971

Antonio Tilve, mes de Febreiro

ANO 1969

O tráxico accidente de ferrocarril na parroquia de Alba tamén foi mui sentido na nosa parroquia, e tamén recordo que foron veciños a axudar as victimas.

Por outra banda, no Diario de Pontevedra tamén sale en ese año a gran obra que realizou en Pontevedra o noso veciño Elías Prado.

E nunha paxina aparece o bar Casa Prado situado en Alba que recibiu un tocadiscos de premio, concedido por unha marca de cervexas que distribuía Gaseosas Pontevedresas


Nos meses de Xulio a DECEMBRO:

Quen recorda áquel incendio no Monte Acibal, no mes de agosto do 1969 ? Que medo pasamos ! Canto lume !

Tamén aparece o accidente que tivo o noso veciño Lis, un grave accidente ocurrido na Rua Sagasta con lesións graves, e tamén a finais do ano visitounos de novo o alcalde García Borregon, habían gastado 45000 en un lavadoiro, unha magoa que non indique cal lavadoiro se refiere:

ANO 1968

Xuño de1968

O Diario de Pontevedra, que daquela custaba catro pesetas, na súa progamacion da televisión española indicábanos que este día poderiamos ver a serie O Virginiano e un pouco despois ao Súper Agente 86, cara ás dez e media da noite anunciábanos o progama ” Un millón para o mejor “.

Por aquel entón era noticia a inauguración dun local , de nome  AGARIMO

E unha publicidade deste local indicaba a empresa que realizara a colocación do teito de escaiola, a empresa de Joaquín Solla.

Tamén lembra que nun dos cines  de Pontevedra podías ir ver a película tam famosa daquela ” Billy  el Niño “, emitíndose ás 15:30 en horario infantil e no Teatro Principal.

Uns días despois publicábase no Diario a visita á parroquia do novo alcalde de Pontevedra, o señor García Borregon, onde se estaban realizando as obras do novo colexio.

Dous accidentes consecutivos sucedéronse na parroquia, o mal estado da estrada influíu niso.

Mentres sucedía isto, o día 16 de Xuño era o día de recibir por primeira vez ” O Pan dos Ángeles “, é dicir, era o día da miña Primeira Comuñón xunto con outros nenos e nenas da Parroquia.


ANO 1966



 ANO 1965


 

Ano 1963

 

1964

 


1963

ANO 1924, PUBLICACIÓN EN UNHA REVISTA ARXENTINA :


Para todos aqueles que seguen as noticias que vou atopando quérovos comentar que nesta que dei fai uns días sobre os veciños da parroquia que emigraron á Arxentina.

Falaba sobre un lugar de reunión, o salón teatro Mariano Moreno, unha das persoas que temos neste grupo e que reside en Bos Aires confirmóunolo, escribiume onte e comentoume o seguinte :

O Salón Teatro está situado no centro histórico da cidade, na avenida Belgrano 450 da localidade de Avellaneda, do partido de Quilmes , na provincia de Bos Aires, funciona a Biblioteca Pública e Cultural Mariano Moreno, que foi centro importante da nosa colectividad.

Espero resúlteche a info proporcionada.

Abrazo grande primo.

Marité

Ano de de 1921

Por haberse reunido sin permiso, fue detenida en virtud de orden gubernativa la junta directiva de la Sociedad de Agrarios de Cerponzones. Esto determinó la huelga general declarada por ordenes calculadas con toda rapidez. La directiva fue libertada ayer tarde , pero como la Federación no tuvo tiempo para hacer circular las órdenes revocando las anteriores , hoy no entraron las lecheras en el mercado y holgaron los obreros de los distintos oficios. En vista de ésto , se detuvo al presidente y secretario de la Federación provincial agraria y a los diputados provinciales Sres.Termes y Quintillan.
Dio ello motivo a la nueva declaración de la huelga general. Los tipógrafos trabajan , sin embargo el Centro Obrero ha sido clausurado. Las autoridades han adoptado medidas para aprovisionar la ciudad.

1913 

 Diario Palentino, 12 de Mayo del año 1913

Dos mujeres muertas por un rayo.

A las 10 de la mañana ocurrió en la inmediata parroquia de Cerponzons…

En el monte nombrado cómo Mean, hallándose a dicha hora apacentando una vaca y una ternera las labradoras Rosa Tilve Paz, de 40 años y Emilia Tilve Tilve, de 45. Con ellas estaba la niña de siete años Dolores Paz Tilve, hija de la última.

Cómo empezaba a llover, refugiaronse todas en una robleda que allí existe, llevando también el ganado.

Momentos después y cuando menos se esperaba, una chispa eléctrica cayó precisamente en el árbol a cuyos pies estaban las referidas mujeres.

Rosa y Emilia sufrieron los más horribles efectos de la descarga. Ambas quedaron muertas en el acto, con los cuerpos totalmente carbonizados.

La vaca que Rosa sostenía por una cuerda, murió también.

El rayo dejó ciega del ojo izquierdo a la pobre niña, que llena de terror, apenas si se daba cuenta de la magnitud de la desgracia.

 

Costurera se tira del puente de A Rons desde una altura de 90 metros :


FERNÁNDEZ de PRADA

 

En Pontevedra se han recibido dos importantes donativos para la Casa Hospicio
Uno de estos lo envió D.Arturo M. , secretario de la Cámara del Arzobispado , por cuenta del legado del señor Fernández de Prada , párroco que fue de la parroquia de San Vicente de Cerponzones.
Asciende a 30.000 

 

1912

 

Ano de 1909

Estuvo a punto de perecer ahogada en el lugar de los Santos de Mollabao una niña de la parroquia de San Vicente de Cerponzones , encontràbase bañando en aquel sitio cuando la arrastró la corriente , poniendo en grave peligro su vida.
Dos hermanas suyas que también estaban allí , comenzaron a gritar pidiendo auxilio.
Un joven de Mollabao , Manuel Portela , se arrojó al agua , vestido , consiguiendo salvar a la niña. Este acto mereció muchos elogios de cuantos lo presenciaron .

ANO 1891

 

ANO 1882

En la parroquia de Cerponzones murió repentinamente un hombre al dirigirse arreglar una heredad de su pertenencia.

10 de Agosto do 1581

 

 

1905

 

 

ANO 1906

 

 

18 de Febreiro do 1931 

O MESTRE de San Vicente de Cerponzones ABILIO F.de QUIRÓS acude a unha boda 


9 de Febreiro do 1948 

os NENOS DO COLEXIO DE PIDRE teñen que vacinarse 




Anuncio con cohetes da chegada a CERPONZONS de Antonio de Orleans e María Luisa Fernanda de Borbon , Duques de Montpensier .

VISITA DE LOS DUQUES DE MONTPENSIER 28 de Julio de 1852

Esta e parte do relato ( conseguido a través da Biblioteca Dixital Galiciana )   que se fai da visita dos Duques de MONTPENSIER a Galicia , Cerponzons aparece coma un dos lugares por donde pasaron e ……..


Galicia en estos días de Julio ofrecía a los augustos príncipes el paisaje de las costas , de las ciudades monumentales y el de sus rias .

Después de su visita a Ferrol , Coruña y Santiago , le toca su paso por Pontevedra con su clima templado , su atmósfera benéfica , sus frondosas colinas , sus fuentes murmuradoras , sus ríos caudalosos y sus vides tendidas sobre las lomas de las montañas , como ciervos fatigados por el sol canicular. Es una península de rica y exuberante vegetación, formada por el desagüe en el mar de los ríos Alba , Lerez y Tomeza : las peñas se engrietan para dejar paso a los greñudos pinos , las laderas reverdecen para fecundar las mieses , los remansos se entumecen para multiplicar las cascadas , las pleamares se retiran para fecundar con las albuferas , las fuentes cruzan las vertientes para multiplicar los arroyos y los arbustos estienden sus ramas al borde de los pantanos y en las verdes Lomas de las montañas.

Es un valle de dos leguas : al recorrer el viajero el brillante panorama que ofrece su verde alfombra , interrumpida por las iglesias del valle y las quintas de recreo , Pontevedra es también ….una inmensa casa de campo cuyas ventanas caen hacia el mar que riela en el horizonte como el cairel de este bellísimo paisaje.

A LAS TRES DE LA TARDE DEL 28 LOS COHETES ANUNCIAN LA LLEGADA DE SS.AA.RR.MA LA CUMBRE DE CERPONZONES , A UNA LEGUA DE DISTANCIA DE PONTEVEDRA.

DESDE ESTA ALTURA , LA CIUDAD SE ASEMEJA A UNA DE ESAS POÉTICAS VILLAS ROMANAS QUE RESISTEN LOS SIGLOS Y LAS BORRASCAS , YA BAJO LAS RUINAS VACILANTES DE LOS ROMANOS , ya a orillas de las tumultuosas aguas del mar , como los nidos de las paviotas en las costas del océano .

Pontevedra recostada muellemente en la angostura de un valle , cercada de eminencias donde susurran los Pinos y murmuran los arroyos y estendiendo sus gualdas vestiduras hasta los arenales de Combarro y Puerto Santo , es el genio de los vérseles , adormecido al son monótono de las mareas que interrupen el lento y tranquilo cauce del Lerez.

A las cinco de la tarde se acercan los augustos príncipes al antiguo barrio del Burgo y un repique general de campanas revela al numeroso gentío que se mueve hacia la calle Real , que los ilustres viageros son recibidos en el puente del Lerez por el Ilustre Ayuntamiento de la ciudad acompañado de un numeroso y lúcido cortejo y precedido de danzas , gigantes , una música de aficionados y la antigua y memorable Nao.

En la procesión de Corpus de Pontevedra y en otras solemnidades religiosas salía unha nave o barco llevada sobre un carro. Salió por última vez el 28 de mayo de 1852 como homenaje a los duques de Montpensier en su visita a Pontevedra. Va tripulada por marineros pertenecientes al gremio de mareantes y ha sido relacionado con los exvotos por haber salido con bien de tormentas y naufragios, como un recuerdo de la toma de Sevilla por las naves del almirante cambadés Paio Gómez Chariño y como símbolo de la iglesia o de la Virgen María. Al paso de la nave serían cantadas vaias coplas populares en las que se pide a la Virgen su protección.

La Nao del Corpus pontevedrés en una de las últimas ocasiones en la que salió, durante la visita de los Duques de Montpensier en 1852 (dibujo de J. Riestra grabado por J. Osterberger, Museo de Pontevedra)


Más información sobre los Duques de Montpensier :

https://es.m.wikipedia.org/wiki/Antonio_de_Orleans

Gran Cruz de Carlos III

CONCEDIDA O ARZOBISPO MALVAR

 

 

 

A día 18 de DECEMBRO do 1789 concédese a Gran Cruz de Carlos III o Arzobispo Fray Sebastián Malvar , fai hoxe exactamente 229 anos.

 


 

 

Un dos méritos acadados para conseguir esta medalla foi o de facer a carretera pola sua propia conta , donde se comentaba daquela que era a carretera das mais fermosas de todo o Estado Español :

Concédeselle ao Arzobispo de Santiago Frei Sebastián Malvar a Gran Cruz de Carlos III, outorgada “por facer estradas en Galicia pola súa propia conta”.

Aludíase á construción da de Ponte Valga a Puentesampaio, da que, na sazón da súa construción, afirmouse que non só era a máis fermosa e perfecta de España, senón a mellor de Europa.

Segundo o trazado da actual e os mojones do seu percorrido constituíano as pirámides co reloxo postas de legua en legua, e das que aínda algunhas quedan nos seus emprazamentos, como exemplo o que temos na parroquia e que todos conocemos por O MARCO DA LEGUA : https://roquecerponzons.wordpress.com/2018/07/08/o-marco-da-legua/


 

 

 

Que bo sería poder recuperar a nosa Ponte e o Camiño Real o longo de toda a parroquia ou polo menos un tramo situado o carón da Ponte !