OFICIOS DOS VECIÑOS (XXV) OPERARIA/O DE FÁBRICA DE GASEOSAS.

Hai pouco salía nun medio de comunicación un artigo relacionado coas fábricas de auga cabornatada, o que coñecemos como gaseosa. O artigo comentaba que nos anos 50 do pasado século España chegou a contar cunhas 5.000 fábricas de gaseosas, delas, en Pontevedra chegáronse a cifrar nunha estatística realizada nos anos 60, a cifra de 134 fábricas na provincia, a maioría eran fábricas familiares, a mesma estatística recollía unha media de catro traballadores por fábrica, os postos de traballo que xeraron estás fábricas chegaron a ser duns 600, tempos onde o consumo das augas cabornatadas e os sifons eran o máis habitual nas mesas da maioría da cidadanía.

Houbo uns cantos veciños e veciñas de Cerponzóns que desempeñaron o seu traballo en varias das fábricas de Pontevedra, quero dar as grazas pola colaboración que tiven a Maruja Bea, A Juanica, que traballou vinte e catro anos nunha das fábricas máis importantes da cidade.

Maruja traballou na fábrica de gaseosas de Gabriel Santos, a maioría das fábricas recibían o nome e apelidos do dono, anos máis tarde Gaseosas Santos, que estaba situada o carón do Hospital Provincial, na rúa Loureiro Crespo (anteriormente Calle del Progeso) denominaríase El Ama, este cambio de nome foi debido á raíz da absorción de un par de fábricas instaladas na cidade coa intención de buscar un nome máis comercial para facerlle fronte á competencia : Gaseosas La Casera, La Revoltosa, Pitusa, La Pontevedresa etc. 

Uns anos máis tarde a marca El Ama pasaría a denominarse El Caballo Blanco.

A fábrica fundouna Juan Santos Garrido, denominándose Gaseosas Juan Santos, ao morrer éste no ano 1900 pasa a chamarse Gaseosas Viuda de Juan Santos e hijos, anos máis tarde un dos fillos, Gabriel, faise cargo da xerencia é a fábrica cambia de novo de nome : Gaseosas Gabriel Santos.

Aqueles anos de bonanza para estás empresas, que chegaron a vender na provincia máis de dezaseis millóns de litros de gaseosas, fixo que as empresas máis fortes do sector tivesen necesidade de man de obra, Maruja era menor de idade cando unha veciña comentoulle que si quería ir traballar con ela a fábrica.

Comezou a traballar con dezasete anos, era o ano 1954, estivo vinte e catro anos na fábrica de Santos, e non estivo máis debido a que a fábrica pasou a mans doutro empresario.

Gaseosas Santos necesitaba operarios, era verán, cando máis necesidade de traballadores tiñan, a venda de gaseosas e sifons quintuplicabanse, chegaron a vender 200 caixas o día, Maruja, co permiso dos seus pais comezou na fábrica de gaseosas, estivo quince días a proba, dada a súa valía fixéronlle contrato fixo nada máis acabou os días de proba.

Foron tempos duros, daquela Maruja vivía en Sta. María de Xeve, tiña que ir andando ao traballo e subir andando ao finalizar a súa xornada, naqueles anos non había medio de transporte que puidese levala, máis tarde Maruja casa en Cerponzóns e cando podía ía xa no trolebús.

Compañeiras de Maruja, entre elas, Carmen a Xemada.
O primeiro traballo que lle encomendaron foi o de estar na sección de enchido, era a época das botellas con tapón de porcelana é con relieves exclusivos para diferenciarse das outras marcas, en xeral todas tiñan o seu arte grabado nas botellas. 

Especial coidado había que ter cos sifons, compostos dun cristal con máis grosor que o das botellas de cristal habituais, podían explosionar de tal xeito que parecía unha bomba.

Un pouco máis tarde, Maruja comezou de axudante de reparto, durante anos repartiu caixas e caixas de gaseosas, sifons, cervexas…normalmente Maruja ía acompañada do condutor do camión de reparto, prácticamente era ela a que lle tocaba subir e baixar pisos, daquela non había ascensores, para non ter que subir tantas veces subía dúas caixas á vez, unha na cabeza e outra nunha man, para canto máis  as caixas eran de madeira.

Maruja desde os seus comezos na fábrica comezou a probar conducir unha furgoneta da empresa e tamén unha motocicleta, dábaselle ben, o seu xefe animáballe a que sacase o carnet de conducir…pero había un problema, Maruja non sabía ler nin escribir, na súa vida foi soamente seis meses á escola, tal era así que o principio non lle apetecía moito ir repartir as caixas de gaseosas é non era precisamente polo peso, era porque cando algún cliente non lle pagaba tiña que anotar nunha libreta quen lle quedaba debendo e non sabía facelo. Maruja tivo que inxenialas durante os primeiros días, mentras que aos poucos iba aprendendo a escribir, ao chegar a casa logo da dura xornada laboral, que comezaba ás oito da mañá pero nunca sabía a que hora acabaría, o seu pai foille ensinando as primeiras letras. Así foi como aos poucos ía escribindo na libreta aqueles clientes que non pagaban, marcábaos cunha D (debe). O seu xefe vía que lle poñía interese e sempre estaba dándolle ánimos, ademais para ela era un traballo que aparte do soldo base, tiña unha comisión dependendo das caixas que vendesen.

Maruja repartía por toda Pontevedra : bares, ultramarinos, tabernas, edificios de sete ou oito pisos…así foi o seu traballo durante vinte e catro anos, ata que a fabrica pasa a mans doutro dono, o cal comprometeuse a respectar todos os dereitos dos traballadores que naquel momento había en El Ama.

Maruja coas súas compañeiras.
Cando comezou a nova etapa, coa marca El Caballo Blanco, a situación deu un xiro de 360º, todo o que prometera o dono non se chegou a respectar. 

Maruja deixou de repartir é pasou de novo a fábrica, pero esperaballe unha sorpresa, tiña que realizar o traballo ela soa de catro operarios.

Ademáis, o soldo que tiña, máis a comisión de vendas, máis as horas extras que traballaba viuse reducido, ela non estaba de acordo, o seu anterior xefe pactara co novo propietario que a cada operario da fábrica habían de quedar nos seus postos de traballo é ter os mesmos honorarios que tiñan ata o momento da venda da fábrica.

Maruja estivo desempeñando o “novo” traballo vinte días, aquilo era un inferno, vinte días tivo que realizar o traballo de catro operarios, ela soa tiña que encher as botellas, controlar a taponadora, controlar a cinta transportadora, apilar as caixas, retirar as botellas defectuosas, era por demáis, nunha fábrica onde chegaron a ser cincuenta obreiros, Maruja recorda que cada un tiña o seu cometido e con gran carga de traballo encima é todo se lle viña encima a ela.

Pero chegou o momento que Maruja non aguantou máis, mollada coma un pito, parou a maquinaria e foise tal como estaba a xunto o inspector de traballo.

Presentouse co seu uniforme, un mandilón de plástico que tiña un peto que se utilizaba para gardar o bocadillo para ir comendo aos poucos, xa que nin tiñan horario para ir comer, ainda que na empresa había cociña e comedor non había tempo de tanto traballo que había. Entrou no local da inspección de traballo situada naqueles tempos preto da Alameda, preguntou polo inspector e pronto a fixeron pasar xunto él, un señor maior moi campechano, recorda Maruja, faltáballe parte dunha perna, pero aínda así podía conducir, expliqueille o que me pasaba e veuse comigo á empresa. No seu automóbil adaptado fómonos á fábrica, alí preguntou polo xefe, indicáronlle a oficina, entrou, presentouse é preguntoulle si era verdade o que eu lle había dito Maruja, o xefe contestoulle que si.

O inspector vendo que era verdade o que Maruja habíalle contado quixo facerlle ver ao dono da fábrica que non podía obrigar a unha persoa facer o traballo de catro, que iso estaba mal feito, a resposta do dono foi tal que o inspector contestoulle que a partir dese momento Maruja non traballaría máis con el.

O inspector nunca recibira queixa algunha do anterior propietario da fábrica de gaseosas, era unha empresa exemplar, o inspector non ía consentir que fixesen o contrario ao pactado, as consecuencias tardaron pouco tempo, a Maruja indemnizóuselle o que lle correspondía e os demáis traballadores que se atopaban na mesma situación que nosa veciña seguiron os seus pasos.

Alí quedou o novo dono da fábrica de gaseosas, plantado co seu ciclomato, o seu xarabe é o seu ácido carbónico.

Maruja sentada encima do coche que conducía pola fábrica.
Foron uns cantos os veciños e veciñas que traballaron nas fábricas de gaseosas : Na fábrica de Gaseosas Feijoo traballaron Ángel Ucha, Margarita A Mandila, Ofelia, Delia Castro Alfonso, Teresa, Rosa Solla, Hermosinda A Maxuca, Mercedes RuibalManolo O Liuncho,  o señor Manolo O Cecila, tamén Manolo O dá Boca, actualmente ou seu fillo Juan está tamén na misma fábrica.

Chicha a Laracha traballou na fábrica da Pitusa.

É na mesma fábrica de Maruja A Juanica, estiveron German O Chapí, Isabel Solla é Carmen A Xemada.
 

OS RIOS DA PARROQUIA.

Son tres os ríos que bañan coas súas augas a parroquia de Cerponzóns: Río Rons, Río Gándara e Río Costa. O Furtivismo, a contaminación, o pouco caudal, os depredadores…con este panorama atopámosnos actualmente, si non se toman medidas, en pouco tempo os nosos ríos mórrense.
RIO RONS
Coñocido tamén en documentos antigos coma ARROIO ARROUS ou CAEIRO, dependendo o lugar por donde pasa. Cando se xunta co Rio Gándara da paso a coñocerse coma RIO ALBA. Tamén nos archivos antigos aparece coma Rio Elba, Rio Vean ou Rio de las Cabras, dependendo o lugar de paso.

HISTORIA:

O principal río que pasa pola nosa parroquia é o denominado Río Rons, a súa formación sitúase na parroquia de Moraña, no Monte Acibal, onde forma o embalse da cidade de Pontevedra, coñecido como Pontillón de Castro, a súa lonxitude é de uns 6 km. Tamén no embalse desemboca o Rego das Cortes ( que nace no lugar de Bordel/Verducido). Desemboca o Rons no Río Lérez, na zona denominada As Correntes, lugar onde se xuntan as correntes do Río Lérez e o Río Rons coas augas da Ría de Pontevedra.

O seu percorrido  pasa polas parroquias de Verducido, Cerponzóns, Campañó e Alba, desembocando na parte norte da cidade de Pontevedra, onde está situada a Xunqueira de Alba.

No lugar de San Caetano xuntase co Río Gándara, unidos éstos no arrabal da Moureira co Río Lérez, dan orixen a Ria de Pontevedra.

É cruzado polas estradas PO-224 e a N-550. Conta ao longo do seu curso con numerosos restos de muiños.

NOVAS RELACIONADAS CO RIO RONS :

Uns palistas encontran un tiburón no Río Rons : https://www.diariodepontevedra.es/articulo/pontevedra/hallan-tiburon-rio-rons/201912141004421065070.html

Con motivo da Senda de San Caetano, realizan unha limpeza no Río Rons : https://www.farodevigo.es/pontevedra/2020/10/01/arranca-limpieza-rio-rons-14773228.html

A Asc. de Veciños O Chedeiro fixo a petición a Augas de Galicia : https://pontevedraviva.com/xeral/51175/contorna-ponte-malvar-imaxe-tres-dias-traballos-limpeza/?lang=es

A Asc. de Veciños O Chedeiro denuncia o escaso caudal do Rio Rons : https://www.farodevigo.es/pontevedra/2018/01/24/vecinos-cerponzons-advierten-escaso-caudal-16103256.html

O 8 de DECEMBRO 2018 falamos das nutrias no Rons :
Hai unhas nutrias polo Río Rons que o está deixando sen troitas !!!

Desde fai un tempo a Asociación de Veciños O Chedeiro dispón dun colaborador que nos vai informando do que acontece polos ríos da parroquia.

Hai unhas nutrias polo Rons que está deixandonos sen troitas, díxonos fai unhas horas.

O seu coñecemento dos ríos é amplo, son moitos os anos que ten como pescador, coñece todo os seus percorridos, desde o inicio ata o final, coñece cada recuncho de cada un deles.

As nutrias non só están acabando coas troitas, senón con calquera outra especie que estean por estes ríos, sempre buscan as especies máis sabrosas, coméntanos o noso colaborador, porque algún outro peixe de pouco valor nutritivo nin o toca, están localizadas entre dous puntos, abundan desde a Ponte das Correntes e chegan ata a Ponte Malvar, de aí non pasan.

Normalmente adoitan aparecer á noitiña, sábese que cazan ou ben pola mañá ben cedo e tamén á tarde, pero estas que hai polo Rons son máis ben nocturnas.

Pero ás veces descobren que teñen máis facilidade de atopar comida durante o día que á noite e poden variar o seu horario, vanse adaptando o medio.

Non só son as nutrias, aínda que son as que maior dano están causando, senón que tamén algunha garza anda as troitas, están localizadas nas inmediacions da Ponte por onde pasa o tren, preto de San Caetano.

Pero tamén algún personaxe, porque non se lle pode chamar pescador, dedícase a pescar calquera troita, sen importarlle o tamaño que teña, este tipo de irresponsables que habitan nos nosos ríos xunto coas nutrias en pouco tempo do Rio Rons van a facer un río sin vida.
RÍO GÁNDARA
O segundo río en importancia que pasa pola parroquia. A formación do río comeza na unión do Rego Pozo Negro (nace no lugar de A Ermida/Cerponzóns) e dous máis, o Rego de Caste é o Rego dás Cachadas (que nacen no Concello de Barro), máis adiante únese ao Río Gándara o Rego do Castrado (do lugar do mesmo nome), e desde o lugar de Moldes (Campañó) as augas do Rego do Bispo xúntanse con Gándara para atoparse un pouco máis adiante co Río Rons no lugar de San Caetano, as súas augas recollen tamén o Río de Cons (procedente tamén do lugar de Moldes), para que finalmente únase tamén o Río Costa ( que nace no lugar do mesmo nome, na parroquia de Cerponzóns).
RÍO COSTA
O Río Costa é o mais curto é o de menos caudal dos tres, nace no lugar denominado A Costa (Cerponzóns), o seu percorrido discorre por esta parroquia é a de Alba, onde desemboca no Río Gándara.
O peixe máis común que se atopa nestes ríos é a troita, fai anos era ríos onde se daban moito as anguías, hoxe en día prácticamente desaparecidas. A finalización dos tres ríos que pasan pola nosa parroquia remata no Parque Natural dá Xunqueira de Alba, un espazo que abarca 67 hectáreas, sendo o principal humedal do municipio. A súa importancia fixo que se declarase no ano 2012 Espazo Natural de Interese Local de Galicia (ENIL). Neste espazo chegáronse a catalogar máis de 160 especies vegetales diferentes, 130 de aves, 14 de libélulas, 40 de bolboretas, 10 especies de anfibios e 13 especies de mamíferos.

OFICIOS DOS VECIÑOS (XXIV) VIGAIRO, MORDOMO, ALCALDE DE BARRIO…

VIGAIRO : Persoa que, nalgúns lugares e por roldas, reúne e preside a asemblea de veciños, represéntaos no concello, encárgase de asuntos de interese comunal e, máis modernamente, organiza as festas da parroquia.RAG.

MORDOMO : Persoa encargada de organizar a festa da parroquia. RAG.

ALCALDE BARRIO : O designado polo alcalde como delegado seu nos barrios das cidades e vilas grandes ou nas parroquias.RAG.

Unha parroquia milenaria como Cerponzóns debeu ter ao longo de tantos anos muitos veciños que desempeñaron, entre outras denominacións o oficio de Vigairo, Maiordomo ou Alcalde Barrio.

VIGAIRO :

Dadas as características das nosas aldeas e parroquias, desde sempre houbo quen tiña a función de representar aos seus veciños e á vez de ser o delegado ou representante do señor xurisdiccional, a súa función era necesaria para executar cobros, informar e dirixir obras a realizar, vixiar polo seu cumprimento etc., en época romana coñecíase a este personaxe como “Villicus ” ou “Vigairo”.

Tiña tamén  a obriga de gardar as pesas e medidas fieles da parroquia, hai quen as gardaba na sacristía, mismo na parede de algunha igrexa facían a marca das medidas polas cales sé guiaban. O Vigairo poñía adíutos (edictos) na porta da igrexa para así informar a veciñanza.

Na parroquia temos un lugar que se denomina Vigario, o máis seguro que nese lugar houbo un veciño que ocupou o cargo de Vigairo e “bautizouse ” o lugar con esta denominación. No ano 1713 o lugar xa recibía o nome de Vigario.

MORDOMO :

Foi na Idade Media cando se lle comeza a coñecer como Mordomo, ademais nomeábase un Xuíz, elixido por votación popular, anos máis tarde os xuíces serían nomeados polo Señor ou o Rei.

Aínda así, dependendo do lugar, por exemplo a nosa parroquia, un pequeno ámbito territorial, o cometido a realizar naquelas funcións administrativas e xudiciais recaía nunha soa persoa, recibindo o nome de maiordomo pedáneo.

Os mordomos realizaban a cobranza dos diezmos ou rendas, inclusive as multas.

Eran numerosas as funcións que tiñan naqueles tempos, constantemente tiñan obrigación de realizar censos, estatísticas, realizar a función de policía rural, vixiando e dando aviso para a conservación dos camiños, responsabilizábase de aproveitar os montes e plantíos reais, vixiaba as curtas de árbores, preocupábase de manter os viveiros reais, impedía a ocupación de terreo das dehesas polos propietarios colindantes, tamén era  o encargado de facer as festas etc.

A través dos tempos a elección de mordomo foi variando, ao principio eran os veciños quen elixian quen sería o mordomo, anos despois era o señor civil, o xuíz ordinario ou o eclesiástico, quen o nomeaban.

De momento non teño datos referentes a como elixian os veciños de Cerponzóns ao seu mordomo. Sirvan dous exemplos que vou comentar para supoñer que na nosa parroquia sería escollido seguramente do mismo xeito, dado que son datos recollidos de parroquias próximas á nosa.

A maioría das veces a designación de mordomo realizábase o día primeiro do ano ou o día do Patrón, a reunión celebrábase no atrio da igrexa e despois da misa, acudían á reunión os Cabezas de familia, o mordomo saliente tiña unha lista preparada cos nomes dos posibles candidatos.

Unha das formas consistía na de puxar polo posto, o veciño que máis diñeiro ofrecía para ostentar o cargo era o que saía nomeado, o diñeiro que ofrecía na púxaa utilizábase despois para celebrar cos veciños unha comida, así de paso festexábase a nominación de mordomo durante un ano.

A outra elección era máis curiosa, o mordomo saliente levaba consigo unha baralla de corenta cartas, barallaba as cartas e cortábase, todos os cabeza de familia asistentes colocábanse en círculo e comezaba a dar volta carta por carta, collía a lista é nomeábase un veciño e ensinábase a carta que saía, así ata que aquel veciño que lle tocase o rei de espadas era o elixido e quedaba designado mordomo para ese ano.

Nas xuntanzas cos veciños o mordomo vai decindo os asuntos a tratar, os demáis veciños tiñan dereito a decir é opinar o que pensan sobre cada asunto, e os acordos eran por maioría.

O habitual que se trataba era o relacionado cos arranxos dos camiños, limpeza de fontes, limpeza da igrexa, do cemiterio, de algún edificio do común, tamén se trataba o reparto de persoal para traballar nos lugares indicados, de asuntos que foran necesarios para aproveitar os montes : rozas, cortas de leña etc., horarios para as augas pró rego, horarios de muiños etc.

Daquela unha gran maioría dos homes eran de poucas letras, o analfabetismo era predominante, pero tiñan unha gran memoria, cousa que dese xeito non había muito que escribir, quedaballe ben grabado tódalas obligacións.

Con relación a función de mordomo na parroquia de Cerponzóns atopamos documentos onde no ano 1652 aparece como Mordomo/Maiordomo Gregorio dá Barçia, tiña ao seu cargo a cofradía de San Xpobal (así o recollemos).

No ano 1752, no Interrogatorio do Marqués da Ensenada atopamos a lista de veciños que había naquel ano, no documento do interrogatorio aparece o listado de veciños realizado por Benito Blanco, mordomo, Domingo Castro e Nicolás do Freixo, peritos, homes intelixentes dos veciños.

Anos máis tarde no ano de 1807, Alberto Casas, era ou mordomo pedáneo dá Feligresía de San Vicente, xunto con Mauro Perez.

ALCALDE DE BARRIO.

A denominación Alcalde de Barrio aparece na época de Carlos III, a palabra barrio provén do arabe (BARR), que significa terra, campo, aforas…a diferenza dos alcaldes pedáneos, teñen unha orixe máis recente.

As funcións do Alcalde de barrio e a de Alcalde pedáneo (denominación para os que pertencían ao rural) era a de ser mediadores entre o Concello e os veciños aos cales representaban, maiormente o alcalde pedáneo, que é o que daba a coñecer as queixas e peticións , como tamén o de transmitir os acontecementos que lle encomendaba o mesmo Concello en relación á súa parroquia, é dicir, que o Alcalde pedáneo tiña unhas funcións propias, unhas competencias que tiñan súas propias da parroquia, aínda que fosen poucas, eran súas, mentres que o alcalde de barrio non tiña máis competencias nin funcións que as que lle delegaba o Alcalde-Presidente.

O alcalde pedáneo convocaba e presidía as reunións, executava os acordos da xunta veciñal, aplicaba o orzamento, ordenaba os pagos e rendía contas da súa xestión, ademais de velar pola conservación dos camiños rurais, fontes e montes, funcións moi similares ás que fixeron as súas antecesores, os vigairos e os mordomos.

Coa colaboración dos veciños fun facendo unha lista de “alcaldes” que tivemos na nosa parroquia, uns con máis acerto que outros , fixeron o mellor posible para levar a cabo o traballo polo cal foran nomeados :

Antonio O Recacho, Albino Chan, Moncho O Rei, Jesus O Moreno.

 José Barragans, Faustino O Morrón, Ramón O Chaciras…


OFICIOS DOS VECIÑOS (XXIII) GAITEIRO E TAMBORILEIRO 

GAITEIRO : Persoa que toca a gaita (RAG).

TAMBORILEIRO : Persoa que toca o tamboril ou o tambor (RAG).

A raíz de facerlle o 30/05/2021 unha homenaxe a un veciño da parroquia, o tamborileiro do grupo Aires d’a Terra, grupo creado por D. Perfecto Feijoo en 1883, quero dedicar este artigo relacionado cos oficios aos veciños de Cerponzóns que teñen a música coma oficio, os primeiros un gaiteiro e un tamborileiro, aínda que para éstes fosen “oficios” a medias, xa que naqueles anos tiñan que cumprimentarse con outro, por exemplo de labrador, como foi o caso do tamborileiro Manuel Castro.

Desde tempos medievais hai testemuñas documentais que o gaiteiro era un profesional contratado por cofradías, gremios e outras corporacions para os días de celebración, o mesmo pasaba co tamborileiro. Fun buscando publicacións relacionadas con estes oficios e o primeiro que me chama a atención é que hai documentos onde indican que o primeiro gaiteiro na historia de Galicia foi un ourensán, o seu nome Gómes Mouro, era tal o seu virtuosismo tocando a gaita que no ano 1458 o Concello de Ourense fíxolle un contrato vitalicio, para que actuase nos actos que fose necesaria a súa intervención.

Na nosa parroquia de Cerponzóns temos constancia dun gaiteiro no ano 1752, era fillo de Domingo da Vila e hai documentación no ano 1754 onde aparece o pago ao gaiteiro por participar nas festas do patrón, desgraciadamente non atopei moita máis información relacionada con gaiteiros da parroquia.

En cambio si que sobre o Tamborileiro temos máis documentación.

Manuel Castro, separadamente de ter o seu oficio de labrador, tocaba o tamboril, e non o tocaba de calquera xeito, nun artigo onde se fala do coro Aires d’a Terra, refírense ao Manuel desta forma : 

Era tan eistraordinario que levaba, cando ía tocando polas rúas, o tamboril pendurado dun dedo da man esquerda; man que ó mesmo tempo utilizaba para percutir, en xogo ca dereita, co seu correspondiente palitroque. E non perdía nin o paso nin o ritmo.

No libro SEMPRE EN GALIZA, escrito por Castelao (integrante do coro Aires d’a Terra durante un par de anos é compañeiro de Manuel), conta o seguinte :

Cando foi a Madrid o coro galego de Feijóo , levaba consigo un tamborileiro de Cerponzóns, un vello que nunca saíra de Galicia. Cando xa levaba 15 días en Madrid, o tamborileiro  atafegado pola morriña díxolle a Feijóo : ” eu quero irme a España”, pois ben aos galegos que falan de España e só levan no sentimento a imaxe da súa terra, eu quero dicirlles que a nosa terra é unha patria e que esta patria foi ultraxada  por outros españois a quen só debiamos inspirar agradecemento e admiración. E que non sexa o conto que os galegos, aparentemente renegados, tomen España como a tomaba o tamborilero de Cerponzóns…”

Noutro medio de comunicación (Diario de Pontevedra), é entrevistado D. Jose L. Fraga. O redactor Sprinter, entrevista ao que era ou único superviviente que quedaba do grupo Aires dá Terra…

Na entrevista finaliza o señor D. Jose L. Fraga cunhas anécdotas ocorridas na viaxe que fixo o grupo ás Américas, unha destas anécdotas tiña como protagonista ao tamborileiro de Cerponzons, comentaba o seguinte :

Pero aínda houbo outros graciosos detalles máis que o noso amigo recordaba coa risa consiguiente. Entre eles, relatounos o sucedido en ocasión de que nun daqueles días que en Bos Aires tomaban un tren subterráneo, todo marchara ben, ata chegado o momento en que, pechadas as portas e emprendido o bólido veloz carreira, Manoliño, o tamborileiro, tomoulle medo, que empezou a gritar frenético: ” Diganlle que pare, que pare, que este tren lévanos ou inferno “.

O grupo de Feijoo, foi o primeiro coro de Galicia: con voces e instrumentos tradicionais como a gaita, o tamboril,  o pandeiro, as cornas, triángulos, pandeiretas, zanfonas …O máis rechamante, a excepción do tamborileiro, era que todos os  membros do grupo pertencían á alta sociedade.

Actúan por vez primeira en 1900. En 1901 viaxan a Madrid, onde son moi aplaudidos. En 1912, o coro encárgase de dar a benvida ao rei Alfonso XIII, nunha visita ao Ferrol. En 1913 viaxan de novo a Madrid con motivo da visita do presidente francés Poincaré, as críticas nos xornais non poden ser mellores.

No ano 1914 van de xira por Arxentina, sendo aclamados por donde pasan, e nese país e donde D. Perfecto Feijoo decide disolver o coro.

O noso tamborileiro participou en todas estas actuacións, non había tamborileiro que lle fixera sombra.

Manuel tamén estivo tocando cun dos mellores gaiteiros que houbo por terras de Pontevedra, Xoán Tilve, o Gaiteiro de Campañó. No grupo tamén estaba o irmán de Xoán, de nome Rosendo.

Manuel parece ser tiña relación familiar directa con estes dous irmáns, seguramente era curmá ou tío, todos eles tiñan ademais en común raíces en Cerponzóns, dado que o apelido Tilve saíu do lugar do mesmo nome que hai en Cerponzóns.

O grupo dos irmáns Juan e Rosendo Tilve, xunto a Manuel Castro, obtivo varios premios nos Concursos que a principios do 1900 celebráronse na capital da provincia, a súa participación durante anos no Corpus de Pontevedra tamén foi recordada polo profesor Filgueira. Anos máis tarde, descendentes de Xoán Tilve chegaron a estar bastantes anos realizando a mesma labor, ata que  anos máis tarde converteríanse no famoso grupo Os Lirios de Campañó.

Manuel Castro (Tamborileiro)xunto a Xan Tilve, Festas da Peregrina.

O 30 de Maio do 2021 xa é unha data para recordar nas efemérides da parroquia de Cerponzóns, o noso veciño Manuel Castro merecíase un recoñecemento, e así se fixo.

REFRANEIRO DE SAN VICENTE

REFRÁN : Frase curta de forma fixa coa que se expresa un pensamento popular baseado na experiencia, polo xeral con rima e de sentido figurado.
Xesús Taboada Cid, dice sobre o refrán : O refrán é, o meu xuízo, a sentencia que dictamina e describe un modo de ser, é dicir, a máis xenuína característica dunha referencia humana. No refrán concéntrase todo o cúmulo de experiencias, no que unha simple frase condensa anos de existencia e sabedoría popular.

1—SAN VICENTE DE CERPONZÓNS, 40 VECIÑOS E 80 LADRÓNS.

2—OS DE SAN VICENTE NON HAI QUÉN LLE POÑA A MAN NA FRENTE.

3—Á NANA, NANITA, DE SAN VICENTE, XA SABERÁS COMO O NENO XA TEN UN DENTE.

4—ONDE VAI A XENTE, VAI VICENTE.

5—ONDE VAS VICENTE ? ONDE VAI A XENTE.

6—O BURRO DE SAN VICENTE LEVA A CARGA E NON A SENTE.

7—FRÍO POR SAN VICENTE E CALOR POR SAN LORENZO, APERTAN MOITO E PASAN PRONTO.

8—PARA SAN VICENTE, XANEIRO PERDE UN DENTE.

9—POR SAN VICENTE, ALZA A MAN DA SEMENTE.

10—POR SAN VICENTE, CASCAÑEAN OS DENTES.

11—POR SAN VICENTE CASTAÑETEAN OS DENTES.

12—POR SAN VICENTE DE XANEIRO A PRIMEIRA FLOR, SE MARCHITA EN FEBREIRO.

13—POR SAN VICENTE, O DÍA E O SOL CRECEN.

14—POR SAN VICENTE O INVERNO PERDE UN CLIENTE.

15—POR SAN VICENTE, O SOL BAÑA O TORRENTE.

16—POR SAN VICENTE, O SOL ENTRA POLAS TORRENTEIRAS.

17—POR SAN VICENTE, XEADA OU CORRENTE.

18—POR SAN VICENTE, HORA CORRENTE.

19—POR SAN VICENTE, ESCURECE ÁS SETE.

20—POR SAN VICENTE, SALTA A AUGA DAS FONTES.

21—POR SAN VICENTE, TODA A AUGA É QUENTE.

22—POR SAN VICENTE, TODA A AUGA É SEMENTE.

23—POR SAN VICENTE, XA O SOL BAÑA OS TORRENTES.

24—SAN LORENZO CALURA, SAN VICENTE FRIURA, UN E OUTRO POUCO DURA.

25—SI CAMIÑARES VICENTE, NON COMAS EN CADA LUGAR NIN BEBAS EN CADA FONTE.

26—SI O DÍA DE SAN VICENTE FAI CLARO, BOA VELLA, ENSANCHA O CARRO.

27—SAN VICENTE CLARO, ENSANCHA O XARRO.

28—SAN VICENTE BARBADO, ROMPE O XELADO OU O PON MÁIS REFINADO.

29—POR SAN VICENTE, O DÍA E O SOL CRECEN.

30—POR SAN VICENTE ESCURECE ÁS SETE.

31—POR SAN VICENTE, PARVO QUEN SEMENTE.

32—POR SAN VICENTE COÑÉCEO A XENTE E POLOS REIS COÑÉCENO OS BOIS.

33—POLOS REIS NÓTANO OS BOIS, POR SAN VICENTE NÓTAO A XENTE, POR SAN BLAS, UNHA HORA MÁIS.

34—POR SAN VICENTE, UNHA HORA PRESENTE.

35—POR SAN VICENTE NON HAI RECUNCHO QUE O SOL NON ENTRE.

36—POLO SAN VICENTE PLANTA OS NABOS DÁ SEMENTE.

37—SI SEMENTAR QUERES, ATA SAN VICENTE NON SUDES A FRENTE.

38—POR SAN VICENTE, UNHA HORA DE CRECIENTE.

39–POLO SAN VICENTE TEN O DÍA UNHA HORA MÁIS, METADE POLA MAÑÁ, METADE POLO SERÁN.

40—SAN VICENTE, DO INVERNO, BOTA UNHA BRASA AOS REGUEIROS.

41—SAN VICENTE PEQUENIÑO É UN SANTO CHIRIFEIRO, QUE NOS DÁ A NOSA FESTA O VINTEDOUS DE XANEIRO.

42—SAN VICENTE CLARO, PAN FARTO.

43—SAN VICENTE OSCURO, PAN NINGUNO.

44—DOS SANTIÑOS DE XANEIRO, SAN ILDEFONSO É O PRIMEIRO; DETENTE, DETENTE QUE PRIMEIRO É SAN VICENTE; DETENTE BRUTO QUE PRIMEIRO É SAN CANUTO; DETENTE VARÓN QUE PRIMEIRO É SAN ANTÓN.

45—POR SAN VICENTE, VAISE A NÉBOA E VÉN O VENTO.

46—POR SAN VICENTE, SACA O FRÍO E TRAE O VENTO.

47—POR SAN VICENTE, O FRÍO CHEGA Aos DENTES.

CITAS LITERARIAS (12) TESIS DOCTORAL 

Encontrei un escrito de unha Tesis Doctoral sobre Paremiología toponímica de Galicia en refraneros gallegos y castellanos. O nome da autora Vanessa Fernández Pampín é director Germán Conde Tarrío, Madrid 2015.

Unha tesis que contén máis de 500 páxinas, dónde indica que era para optar ao grado de doctor.

Entre o máis destacado para os veciños de Cerponzóns, destaca o seguinte :

Objetivos
 :

Como hemos especificado en la introducción, nuestra investigación aborda el estudio de las paremias toponímicas de Galicia que aparecen tanto en el refranero gallego como en el castellano. 

Máis adiante cando fala de Pontevedra é as súas parroquias enumera o refraneiro relacionado con elas, donde aparece a Cerponzóns :

18. En Mourente boa terra
 e mala xente.( O. Mario Moldes Punte).
19. San Vicente de Cerponzóns,
 cuarenta  veciños e oitenta ladróns. ( Informante : María del Mar Rodríguez Espino).



20. Pasei por Pontevedra, pasei por Lourizán, 
pasei pola Estribela, mismo na veira do mar. I. 51(589). 

21. Anque vou a Pontevedra, non vou por ve-los soldados
, vouve-la Peregrina, a dos pendientes dourados. ACL. 39. MB. 23(98). 

22. Os de Berducido
 comen o caldo cocido. Pdt. 3587 (ficha 10221). (Hace referencia a la parroquia de San Martiño de Verducido).

Máis adiante encontramos o seguinte :

El conocimiento y uso de estas paremias implica la existencia de una conciencia colectiva paremiológica que evidencia la vigencia de las mismas y la necesidad de acercarlas al uso cotidiano más allá de lo anecdótico en los grandes repertorios de refranes. 
Las formas que nos resultaban más interesantes eran aquellas de las que no teníamos noticia en nuestras fuentes escritas. Hemos reunido 49 paremias toponímicas que no habían sido recogidas en los refraneros que hemos manejado. Esto muestra dos cosas en inicio contradictorias, pero complementarias: 

*  Por un lado, queda mucho trabajo por realizar en la recolección paremiológica en los distintos pueblos y localidades gallegas antes de que acaben desapareciendo las formas, las personas que mejor los pueden transmitir o algunos de los topónimos que han dado lugar a estas expresiones por los cambios territoriales que se están llevando a cabo

*  Y por otro, demuestra que la creación de paremias sigue estando vigente y su producción no escaseará aunque la sociedad esté inmersa en los profundos cambios en los que se encuentra en este momento. 
Se citan a continuación las formas de la oralidad que no estaban presentes en nuestro corpus: 

Os de Nantes,
 van cazar elefantes. 

Os de Dorrón,
 mala  xente e bo terrón. 

En Mourente boa terra e mala xente. 

San Vicente de Cerponzóns, cuarenta veciños e oitenta ladróns. 

Manda Baiona,
 que non manda Sabarís. 

Máis información: https://eprints.ucm.es/id/eprint/39973/1/T37954.pdf

ENQUISA RELACIONADA COA PARROQUIA.

Vai camiño de cinco anos que fixemos a primeira enquisa aos veciños, as preguntas que lles fixemos axudounos a Asociación de Veciños en saber as necesidades é inquedanzas que tiñan naquel momento. ASOCIACIÓN DE VECIÑOS O CHEDEIRO, PREGUNTAS QUE FIXEMOS NO ANO 2016 : 1– De qué lugar da parroquia eres ? 2– Que votas en falta no lugar donde vives ? 3–Notas implicación do Concello na parroquia ? 4– Que necesidades mais importantes ten o lugar donde vives ? 5– Como che gustaría que estivera conectada a parroquia con centro da cidade ( autobús , tranvía , taxis….) 6– Como ves o traballo da Asociación de Veciños O Chedeiro ? 7–Ves positivo a impartición de cursos e de charlas que se están a realizar na parroquia ? 8–Que curso che gustaría que se impartira ? 9–De que tema che gustaría que viñeron a falar ? 10–Colaborarías coa nosa asociación aportando fotografías , documentación , comentarios etc. que fose de interés cultural e patrimonial para a parroquia ? AGORA VOLVEMOS A PREGUNTAR É COMPARTIR AS RESPOSTAS DESTA 2ª ENQUISA : 2ª ENQUISA Queremos saber a opinión dos veciños sobre o seguinte : Imaxinarvos que ides invitar a uns amigos que son de fóra e non coñecen nada da nosa Parroquia…
PREGUNTAS :
A–Qué lugares lle recomendarías ver da Parroquia ? B–Qué historia lle contarías dun feito ocorrido en Cerponzóns ? C–A cal actividade das que se desenvolven na Parroquia os invitarías? D–A qué lugar da Parroquia non os levarías a coñecer ? E–Que menú lle prepararías na túa casa ? F–En que época do ano che gustaría invitalos ? G–Algunha outra cousa que indicarnos ?
RESPOSTAS :
A—Qué lugares lle recomendarías ver da Parroquia ? Veciña/o nº 1–Varios, el entorno de la iglesia con sus escudos, cruceiros etc. Puentes, el trozo de camino portugués que pasa por la parroquia, una senda situando los restos de los molinos, y un recorrido a por un trozo del río donde se ve encauzado entre muros de piedra, también sería interesante, visitar si estuviese adecentado los restos de la presa que se construyó para llevar agua a Pontevedra. Veciña/o nº 2—A igrexa co conxunto da casa reitoral e lavadoiro. Posúe un encanto especial por ser atalaia da parroquia. Paseo polos diferentes lugares da parroquia coñocendo os variados elementos do patrimonio etnográfico: roteiro cos cruceiros, hórreos, pontes, muiños, lavadoiros, casas tradicionais mellor conservadas e máis singulares que se poden observar na parroquia. Roteiro polo Rio Rons dende o Pontillon ata San Caetano. Roteiros a pé ou en bicicleta : dende Pidre ata o pontillon. Polo Castrado ruta xacobea. Veciña/o nº 3—A igrexa, os cruceiros e o camiño de Santiago. Veciña/o nº 4—O Castrado e a zona do muiño do Caeiro. Veciña/o nº 5—A contorna da Igrexa, Camiño Portugués, Centro Social. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—A contorna da Igrexa, Chan do Monte, Campo de Fútbol, paseo polo río, Camiño de Santiago (sobre todo donde puxestedes o Miliario de Magencio) Veciña/o nº 8—A senda de San Caetano, Igrexa, Casa Rectoral, Camiño de Santiago (con parada no Miliario). Veciña/o nº 9—Recomendaría o paseo circular que vai desde a Igrexa ata o Mirador do Flautista. Veciña/o nº 10—A Igrexa e a súa contorna, desde ahí temos as mellores vistas da comarca. Veciña/o nº 11—A Igrexa e a súa contorna, Camiño Portugues, os Muiños, a Ponte Malvar, o Centro Social é o Mirador do Flautista. Veciña/o nº 12—Igrexa e a súa contorna, as vistas desde O Bravo, tamén desde o Mirador do Flautista, o Camiño Porugués con parada no Miliario é o Centro Social. Veciña/o nº 13—Una visita en general a la parroquia. Veciña/o nº 14—A Ponte Malvar, a Ponte de San Caetano, o lugar de Meán é o Bravo, os Cruceiros, a Igrexa é a Capela de San Caetano, tamén as palleiras de Meán é da Igrexa. Tamén o Miliario recen colocado, os Muiños, ainda que xa non quedan, o do Caeiro, as pequenas pontellas que hai nos rios de paso para persoas , carros na súa época…no Castrado, no Caeiro, en San Caetano…As fermosas vistas que temos desde os puntos máis altos da parroquia…na Igrexa, no Bravo, no alto de Meán ( o Mirador do Flautista), no Cunchido…o Palomar da Igrexa…( mira que temos cousas para ver na Parroquia…) Veciña nº 15—Levaríaos a ver o Adro é Igrexa, Casa Rectoral é o entorno do Cemiterio, dependendo das personas invitadas incluso o interior do Cemiterio. A miña filla (que colabora nas respostas) levaría os máis pequenos ao Parque situado detrás da que foi escola unitaria, todo o faría a pé se fora posible, tamén a zona de Meán ata o Castelo, parando nas fontes. Tamén os levaría a coñocer as instalacións do Centro Social, a Casa do Pobo é a Chan do Monte. B—Qué historia lle contarías dun feito ocorrido en Cerponzóns ? Veciña/o  nº 1—Hay muchos, por ejemplo la historia del cruceiro de Mogos. Veciña/o nº 2—O primeiro premio da festa dos Maios na Ferrería e a historia da preparación que precede á o evento do 1 de Maio, a elaboración da veciñanza, a celebración da abundancia da primavera… Veciña/o nº 3—Que somos unha parroquia milenaria. Veciña/o nº 4—A unión dos veciños cando fixeron parar a obra no tramo da N550, na subida da Costa da Rons. Veciña/o nº 5—A historia que descubrin de Ponte Beán. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—Contar o que fixo pola Parroquia o cura D. Manuel. Veciña/o nº 8—Gustoume muito, ainda que é mui reciente, a noite de Reis, cando tocaron as campás para mandar os nenos a cama. Aínda que non hubo cabalgata, ese día se fixo algo mío especial por os nenos da parroquia. Veciña/o nº 9—Contaría unha historia da miña adolescencia na parroquia. Veciña/o nº 10—A casa do señor Vicente, sempre estaba no chan debido os camións que iban contra ela, íbamos todos acudirlle. Veciña/o nº 11—NS/NC Veciña/o nº 12—NS/NC Veciña/o nº 13—El homenaje que se le hizo a D. Manuel. Veciña/o nº 14—Dun feito ocurrido na Parroquia, falarialle de moitos (sobre todo dos que me contaban meus avós) pero que eu presenciara falarialle dun accidente de camión que caiu enrriba de unha casa, que agora xa non está, na famosa curva de Valente. Veciña nº 15Cando iba a recoller setas o monte, fai xa 20 anos que non as vou recoller polo noso monte, unha mágoa. Tamén do ben que me trataron na Asociación de Veciños cando estiven na directiva. C—A cal actividade das que se desenvolven na Parroquia os invitarías? Veciña/o  nº 1—Creación de Alfombras Veciña/o  nº 2—Ás alfombras florais do día do Santísimo. Veciña/o nº 3—O Entroido Veciña/o nº 4—O magosto/carnavales. Veciña/o nº 5—Elaboración das Alfombras de Corpus. Veciña/o nº 6—Dependerá de la época del año y de lo que se oferte en ese momento. Seguro, las alfombras de flores. Alguna excursión, el carnaval, aún magosto, si es época… Veciña/o nº 7—Gústame todas as actividades, porque relacionaste cos veciños, principalmente as Alfombras, que colaborei en axudar a facelas ata que a saude mo permitiu. Veciña/o nº 8—As festas de San Vicente. Veciña/o nº 9—Invitariao o día do árbol ou o magosto. Veciña/o nº 10—A facer as alfombras. Veciña/o nº 11—NS/NC Veciña/o nº—As Alfombras é o Magosto Veciña/o nº 13—Las alfombras. Veciña/o nº 14—Levaríaos a presenciar como fan as alfombras de flores do Santísimo, as xuntanzas que se fan cos veciños arredor de un bo xantar e da música, aos cursos de diferentes temas que se imparten. Veciña nº 15—Invitaríaos a calquera actividade, ata ao fútbol, ainda que non son de ver partidos, pero o ambiente de ver os veciños xuntos, gústame. D—A qué lugar da Parroquia non os levarías a coñecer ? Veciña/o  nº 1—N/S N/C Veciña/o nº 2—Todos os lugares teñen o seu encanto, cada ún é distinto coas súas cousas boas e malas. Non hai nada que mereza ser agochado aos ollos dos visitantes. Veciña/o nº 3—Non lle ensinaria a ponte romana do Castrado como se atopa neste intre. Veciña/o nº 4—O Bravo, lugar onde está mui abandonado. Veciña/o nº 5—Os lugares do monte cando depositan escombros. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—Penso que cada lugar ten o seu encanto. Veciña/o nº 8—Non hai ningún que me desagrade. Veciña/o nº 9—Non o levaría a Cunchido e Liborei porque non coñezo tanto esas zonas. Veciña/o nº 10—Non lle enseñaría a Ponte da Rons, con tanta historia é tan abandonado. Veciña/o nº 11—Ningún que señalar. Veciña nº 12—O lugar de A Bouza. Veciña/o nº 13—Ninguno que decir, todos tienen su encanto. Veciña/o nº 14—Non os levaría a ver a canteira, porque está a estragar a paixase, ainda que recoñozo que é unha fonte de ingresos para a parroquia. Veciña nº 15—Creo que non podo descartar ningún lugar da parroquia. E—Que menú lle prepararías na túa casa ? Veciña/o  nº 1—Cordero al horno, también “Sopa Botana” de raíces de Cerponzóns. Veciña/o nº 2—O cabrito ao forno polo día do Patrón despois dunhas centolas da ría. Veciña/o  nº 3—Unha boa churrascada. Veciña/o nº 4—Depende a época. Si é no verán marisco. Veciña/o nº 5—Un cocido, filloas, morcillas, café é licor café. Veciña/o nº 6—Dependerá tambiend e la época. Desde una buena mariscada, pulpo, cocido, filloas, lacón con grelos… Veciña/o nº 7—Pulpo, empanada de maíz, un bo pescado, un marisco… Veciña/o nº 8—Un bo cocido ou pulpo con cachuelos, de postre leche frita. Veciña/o nº 9—Daríalle a probar a empanada, as croquetas, un bo cocido é pulpo a feira. Veciña/o nº 10—Sopa, cocido e bizcocho ( Recordando os meus pais). Veciña/o nº 11—Un cocido. Veciña nº 12—Un cocido, pulpo. Veciña/o nº 13—Empanada, pulpo, churrasco,filloas y tarta de queso. Veciña/o nº 14—Un bo cocido ou carneiro da casa ao forno, tamén uns callos. Veciña nº 15—Mexillóns a vinagreta, churrasco con patacas fritas é criollos. Si son veganos unha crema de calacú ou ensalada mixta. De postre, pasteis de Confitería Solla ou algo caseiro, como flan de ovos de galiñas de Pidre. F—En que época do ano che gustaría invitalos ? Veciña/o nº 1—Primavera, con todo brotando y buen tiempo para caminar. Veciña/o  nº 2—No outono para aproveitar os paseos mencionados coa recollida de cogumelos baixo os piñeirais e fragas que aínda van quedando. Veciña/o  nº 3—Na primavera. Veciña/o nº 4—Maio/Xuño Veciña/o nº 5—Nas Festas do Patrón é na do Corpus. Veciña/o nº 6—La primavera es buena época para visitar sitios nuevos, los días van creciendo y llueve menos. Veciña/o nº 7—En verano. Veciña/o nº 8—En verán para disfrutar máis paseos ó sol. Veciña/o nº 9—Primaveira ou Outono. Veciña/o nº 10—Pola festa do Patrón.  Veciña/o nº 11—En verano. Veciña/o nº 12—En verano Veciña/o nº 13—En verano. Veciña/o nº 14—En primaveira, que é cando está mais alegre a paixase, as árbores en flor, non chove tanto, hai boa temperatura é os dias son máis longos. Veciña nº 15–Gústame o mes de Maio, porque os dias son máis largos. G—Algunha outra cousa que indicarnos ? Veciña/o nº 1—Preparar, acondicionar y publicitar una senda ordenada que recorra los restos de los molinos y la senda del río con guía que lo vaya explicando. También descubrir y señalar el antiguo Puente de la Carcel. Veciña/o nº 2—Grazas polo voso traballo, variadas iniciativas é bo humor sempre. Veciña/o  nº 3—Arreglar a Ponte romana do Castrado. Veciña/o nº 4—Avisaría os veciños por si queren participar e facer un recibimiento entre todos. Veciña/o nº 5—Ter un gran complexo deportivo na Chan do Monte, con zonas de xogos para todas as edades, con un local que se poida celebrar bailes. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—Organizar actividades, excursions para convivir cos veciños. Veciña/o nº 8—Gustaríame solucionar o problema das papeleras da nova senda peonil en San Caetano, que cae por fora todo o que tiran dentro, por falta de bolsas e parece as veces un estercolero. Veciña/o nº 9—Levaríao a coller setas ou castañas no outono. Veciña/o nº 10—NS/NC Veciña/o nº 11—NS/NC Veciña nº 12— NS/NC Veciña/o nº 13—NS/NC Veciña/o nº 14—O que estaría ben era organizar unha andaina por todos os lugares de interés da parroquia. Veciña nº 15—Cando saiba onde se pode dar un chapuzón no río, aí os levaría de cabeza. Se houbera unha ruta polo río, gustaríame facela.

RECORDOS DOS BAILES DE ANTES.

OS BAILES DAQUELA.
Si volvemos a vista atrás e damos un repaso desde os anos corenta e cincuenta observamos que os nosos antepasados non tiñan moito tempo para pasar o tempo en divertirse, bailar era o máis habitual, ben nas festas tradicionais, ben naqueles bailes que se organizaban en casa dalgún veciño. Outra das diversións que máis gustaban era a de ir ao cine, era tamén unha forma de lecer moi popular, pero non todos podían e aqueles que dispoñían de medios ían cada certo tempo. Houbo unha época en que vivín unha proxección dunha película nun alboio dunha aldea chamada Valiñas, estaba pasando uns días en casa duns amigos dos meus pais e chegaron uns homes que cargaban uns trastos, pediron usar o alboio de casa, nun fondo estenderon unha saba branca, no outro a máquina de proxección e pola noite fixeron o pase, o alboio estaba ata os topes de xente, a entrada creo recordar que costaba cinco pesetas. Volvendo ao baile, desde os primeiros anos de principio do S. XX era habitual nas verbenas bailar o baile tradicional galego, pero cando comezou a moda do baile moderno agarrado a polémica estaba servida, os domingos en misa os curas nas súas homilias criticaban ese tipo de baile considerándoo pecaminoso. Anos e anos onde as mulleres e os homes tiñan complicado poder estar xuntos, o habitual era que estivesen separados, pero desde ben pequenos, tanto na escola como na misa. Si ibas un domingo á cidade vías como nos paseos os homes ían por unha banda e as mulleres por outro. Hoxe en día temos aínda algún exemplo do que estou dicindo, é habitual que na nosa igrexa os homes queden na parte de atrás e as mulleres colócanse nas primeiras bancadas. Así que aqueles bailes onde se poñían de moda os bailes agarrados como por exemplo o pasodoble, a polca, a rumba, o vals etc. eran os lugares idóneos para poder ter un contacto home/muller tan desexado. Como dixen antes, eses bailes chegaron a ser definidos como inmorales e foron perseguidos, principalmente polo cura da parroquia e por suposto tamén polos pais das mozas que acudían aos bailes, había que controlar que o baile non implicase estar demasiado agarrados para así evitar a quente paixón humana diante de todo o mundo, para evitar eses momentos de quentura era habitual que nos bailes estivesen presentes as nais das mozas, as cales poñían orden en canto presenciaban que a cousa poñiase “quente” é tamén “aconsellaban” con quen poder bailar ou con quen non.
OS BAILES NOS BAIXOS DAS CASAS E NOS ALBOIOS.
Este apartado relacionado cos Bailes pode dar lugar a muitas anécdotas, de principio vou comenzar con uns Estatutos de unha Sociedad Artística que encontrei no blog da nosa veciña Ana, está Sociedade formouse no ano 1926. Dí así: Sociedad Recreativa Artística de Cerponzones Capítulo 1º DE LA SOCIEDAD Y SU OBJETO Artículo 1º – Se constituye esta sociedad con caracter puramente recreativo cultural. Artículo 2º – El fin de esta sociedad será única y exclusivo de celebrar reuniones de confianza entre los jóvenes y familias de la parroquia de Cerponzones pudiendo pertenecer a la misma las de las demás parroquias del Ayuntamiento de Pontevedra a que aquella pertenece. Artículo 3º – quedará al arbítrio de la Junta Directiva el señalamiento de las reuniones y bailes y época en que hayan de celebrarse. Capítulo 2ºDE LOS SOCIOS Y DE LAS REUNIONES Artículo 4º – Para ser socio basta la manifestación verbal o escrita al secretario de la Sociedad y podrán serlo también las señoras. La Junta Directiva en vista de las circunstancias del aspirante y en votación secreta podrá denegar su admisión. Artículo 5ºLos socios han de satisfacer la cuota mensual de cincuenta céntimos de peseta, pagados por adelantado. Artículo 6º – Todo socio no podrán llevar a estas reuniones a ninguna señorita que no esté invitada por la Junta directiva. Artículo 7º – Todo forastero que desee concurrir a cualquiera de las reuniones que se celebren y que a juício de la Junta Directiva pueda permanecer en el local, satisfará la cuota que oportunamente se señale, debiendo aquel ser representado por dos socios la garantía de estos. Artículo 8º – El socio que no participe el día último de mes a mas tardar su baja, será responsable al pago de las cuotas correspondientes al mes siguiente. Artículo 9º – Los socios no podrán hacer valer ninguna de los derechos que les concede este reglamento  por lo tanto no tendrán entrada en las reuniones y bailes sinó están al corriente en el pago de todas sus cuotas ordinarias así como las supletorias y extraordinarias que se estipulen por acuerdo de la Junta Central. Artículo 10º-Serán dados de baja de la Sociedad: . Los socios que dejen de pagar dos mensualidades consecutivas. 2 º . Los que den lugar a que su billete de socio sea utilizado por otra persona para asistir a los bailes y reuniones. 3 º – Los que dentro del local donde se celebran los bailes, reuniones u otros actos no guarden la debida consideración, molestando a los demás. Las cuestiones que puedan suscitarse por los motivos expuestos u otros análogos, serán resueltos sin apelación por la Junta Directiva. Artículo 11º– No podrán volver a pertenecer a esta Sociedad los que hubieran sido dados de baja, con arreglo a los apartados 2º y 3º del artículo anterior. CAPÍTULO 3 DE  LA JUNTA DIRECTIVA Artículo 12º– La Junta Directiva estará constituida por un presidente, un vicepresidente, un contador, un tesorero, un secretario y tres vocales, renovables anualmente por mitad reunida permitida la reelección. Esta Junta se encargará del cumplimiento de los fines para que fue creada la Sociedad, y, quedará revestida por ella de toda clase de atribuciones, excepto las que se asignen a la Junta General por el presente Reglamento, cuya observancia es la Junta Directiva la encargada de hacer cumplir fielmente . Artículo 13º – Las atribuciones especiales de los individuos que la componen son las ordinarias en toda clase de Juntas de esta índole. El Presidente presidirá las sesiones de las Juntas Generales y de la directiva,convocando estas últimas, otorgará en nombre de la Sociedad cuantos contratos sean precisos, revisará los libramientos, cargámenes y cuentas llevará la representación personal de la Sociedad y ejercerá, en fin, todas las demás funciones propia del cargo. El vicepresidente, sustituirá al presidente en los casos de ausencia, enfermedad o renuncia, teniendo entonces todas las atribuciones concedidas a aquel. El contador; tendrá a su cargo la intervención de los libros de contabilidad que sean necesarios, tomará razón de los recibos, libramientos y cargamenes y practicará en tiempo habil el correspondiente balance anual para presentarlo a la Junta General, para estos efectos el año empezará el 1 º de Enero y terminará el 21 de Diciembre. El tesorero, se hará cargo de los ingresos de fondos en la Sociedad y atenderá los pagos y libramientos de fondos por el Presidente e intervenidos por el Contador. Rendirá anualmente las cuentas de caja con sus justificantes que presentará a la Junta Directiva para su aprobación. El secretario, redactará las actas de las sesiones de las Juntas Generales y Directiva, entenderá las convocatorias y las firmará para las primeras, formará un registro de socios con altas y bajas, comunicará a los socios los acuerdos de la Junta Directiva que séan de interés particular o general. En los casos de ausencia enfermedad o ausencia del Vicepresidente, Contador, Tesorero o Secretario, la Junta Directiva, designará los vocales que han de desempeñar sus funciones. Artículo 14º– La Junta Directiva comenzará a ejercer sus funciones al dia siguiente de aquel en que se celebre la Junta General que la elija. Artículo 15º– La Junta Directiva se reunirá cuando la convoque el Presidente o a instancia de tres de sus miembros. Este mismo número de concurrentes será necesario para la validez de los acuerdos los cuales se tomarán por mayoría de votos, decidiendo el presidente en caso de empate con voto de calidad.  CAPÍTULO 4 DE LAS JUNTAS GENERALES Artículo 16º–  La Junta General se reunirá el último domingo de Diciembre para la aprobación de cuentas y nombramiento de Junta Directiva, siendo esta nombrada por mayoría de votos. También se reunirá cuando lo soliciten de la Junta Directiva diez socios. CAPÍTULO 5 DISPOSICIONES GENERALES Artículo 17º– El domicilio social de esta Sociedad será en una casa que posee Don Valentín Vieitez Cochón, en el lugar de Tilve de la parroquia de Cerponzones. Artículo 18º– En caso de disolución de esta Sociedad, los fondos existentes serán entregados al Gran Hospital de esta capital. Cerponzones (Pontevedra) 22 de Agosto de 1926 La comisión organizadora (firma ilegible) Manuel Sotelo         Daniel Maquieira Presentado en el día de hoy en este —–los efectos del artículo 4 º de la Ley de Asociaciones de  8 87 por duplicado Pontevedra 25 de Agosto de 1926 El gobernador civil interino.
FUNCION DE TEATRO NA ARTÍSTICA.
Tamén había de cando en vez sesion de Teatro na Sociedad Recreativa Artística de Cerponzones… Había na parroquia dous veciños que eran moi amigos, uns mozos que se levaban moi ben, acudían xuntos cada vez que había baile naqueles lugares de Tilve, Leborei, Pidre e tamén os que estaban un pouco máis afastados, Verducido e Lérez entre eles. Na Sociedad Recreativa Artística de Cerponzones estaban como socios e sempre saían con algunha iniciativa que se lle ocorría dun momento para outro, eu recordo a estes dous mozos sendo xa uns señores maiores, pero seguían sendo mozos por dentro, un era veciño da Bouza, o señor Joaquín Casás, o outro era veciño da Meán, o señor Isolino Ucha. Aos dous víaos frecuentemente pola taberna. A Joaquín víao cando regresaba de traballar de Pontevedra, antes de ir para a súa casa, facía unha parada na taberna da Rons, tomaba a súa chiquita, conversaba un pouco e despois xa se ía. A Isolino víao máis os fins de semana, cando viña co señor Celestino para xogar aquelas interminables partidas de cartas, Isolino sempre estaba cantando a canción que interpretaba Pucho Boedo cos Tamara, seguro que a recordades…a Santiago vou ligerito caminandoooo… Un día decidiron representar na Sociedade Artística unha obra de teatro… A idea non sei de onde a sacaron, daquela non había televisión nin moitos libros de obras de teatro, quizais a idea saíse dunha radio que puidesen ter algún dos dous.  A cousa foi que para a interpretación Isolino tivo que poñerlle, tanto por detrás como polo peito, unhas táboas a Joaquín, despois suxeitounas cunha corda é para que non o vise ninguén con aquelas táboas atadas ao seu corpo utilizaba un enorme gabán. No momento da presentación da obra de teatro, cando era o descanso dos músicos, Valentin rogaba silencio aos alí presentes, ao pouco facían a súa entrada os dous actores… Isolino, cunha vara na man, comezaba a interpretar a un personaxe que cada certo tempo logo de dicirlle catro cousas a Joaquín, sacudíalle coa vara, unhas veces nas costas, outras no peito. Joaquín imitaba perfectamente á vítima daquel castigo que lle estaba dando Isolino, gritaba, choraba, pedía clemencia… Isolino seguía interpretando, cada vez atizaba con máis ganas, sabía que as táboas amortiguaban os latigazos, cousa que os alí presentes non llas tiñan todas consigo e algúns se crían que lle pegaba de verdade, é que eran uns actorazos! Por certo, mentres Isolino lle zuscaba a Joaquín, chamáballe BARREZUELAS, que nin dicir que foi o alcume que lle quedou a Joaquín, Isolino sempre que o vía así lle chamaba. Parece ser que naquela época había outro Baile, estaba mui preto desta Sociedade, unha casa que tiña un alboio donde facíanlle a competencia a Artística, estaba situado en Leborei,  donde viviron Isabel Piedras é Daniel Cochón. Tamén tiveron na súa casa, fai máis de ochenta anos, unha pequena taberna. Era un lugar mui céntrico, ademáis mui preto da casa donde tamén viviu a señora Hermosinda a Botana, había costumbre de levar unhas pandereteiras a tocar na carballeira que está situada a poucos metros.
Hermosinda, a Botana, xunto o seu marido.
Quen se recorda daqueles tempos do baile é das pandereteiras  e un veciño que sendo un neno axesaba por donde podía as parellas bailando no alboio. Eran tempos que a xente necesitaba de momentos de lecer, o baile era o principal entretenemento que había, solamente necesitabas un lugar amplo, un mostrador para poñer una viños e un paisano que tocase o acordeón ou algún outro instrumento musical.
Bailando en Pidre.
Outro baile que houbo fai anos foi no lugar de Pidre, na casa do señor Basilio, a casa que está pegada á de Tila. Recordo que na miña familia había un home que se chamaba José Peres Ucha (coñocido por Pepe o Chepas), que tocaba a flauta, iba acompañado co acordeonista, o señor Faustino da Bouza a bailes, bodas é festas varias. Aqueles días de traballos tan duros, de sol a sol, deixaban pouco tempo á diversión. Normalmente os bailes que se organizaban naquelas casas que dispoñían dun amplo local, un baixo, un alboio…celebrábanse cada quince días, era un dos poucos momentos en que se dispoñía para pasar un momento de lecer. Un dos lugares máis antigos (que teño algunha referencia) onde e celebraban bailes é no Vigario, corría o ano 1912, nunha casa dun veciño dese lugar celebrouse un animado baile, chegando a saír nas noticias debido ao crime que ocorreu a uns poucos metros de alí, un crime por celos que comezou precisamente en devandito baile.
OS RECORDOS DOS VECIÑOS.
Cando comezo a preguntarlle aos meus veciños e veciñas polos seus recordos, moitos deles non tardan en contestarme, os seus recordos apíñanse de tal xeito que comezan a contarme sen parar o que lle vén á mente… -Os meus maiores recordos son do Baile da Cañota, a miña mocidade paseina como a maioría da parroquia, ibas andando, había que cruzar a vía do tren, bailar e de novo regresar andando a casa. Por aqueles tempos eu traballaba na Avícola e había tanto traballo que tiñamos quenda de noite, era por carnavales, imaxínache Juan, nós traballando e a poucos metros no baile da Cañota a xente pasándoo fenomenal…pero a cousa non quedou aí. Decidimos plantar o traballo, disfrazarnos e marcharnos ao baile. Así o fixemos, imaxínache todas disfrazadas desfilando pola estrada en dirección á Cañota jajaja, entramos e puxémosnos a bailar, pero ao pouco tempo cal foi nosa sorpresa que os xefes da Avícola viñeron ao baile a buscarnos jajaja. Estabamos bailando e nun momento pararon os músicos de tocar e anunciaron polo altofalante que as señoritas que traballan na Avícola fixeran o favor de volver aos seus postos de traballo, que estaban os seus xefes esperándoas jajaja. Alá tivemos que irnos de novo. Tamén recordo que o teño pasado moi ben nos bailes que organizaba Manel na súa casa, as miñas amigas e máis eu eramos das máis pequenas e gustábanos moito bailar a canción de O Tren de Andrés Dobarro e o Casatschok de Georgi Dan. -Outra veciña que encontréi polo camiño coméntame que nos seus tempos mozos na época da malla ao acabar preparaban unha merenda, levaban unha radio e poñían música, todo o mundo poñíase a bailar, aínda que estivesen cansos do día tan agotador que tiveran coa malla. -Outra veciña comeza dicíndome que comezou moi xovenciña a ir ás verbenas, aínda non contaba dezasete anos, unha amiga súa achegábase á súa casa e pedíalle os pais para que a deixasen ir, acudían a todas as verbenas que había polos alrededores. Cando era un pouco máis maior comezou a ir coas súas amigas aos bailes de A Cañota, garda moitos recordos do baile que facían con motivo de San Valentín, ou aqueles domingos á tarde nas sesións do baile de Salcedo, ou tamén cando se celebraba o día de San Cibrán, ían á Sala de Festas El Pino, inclusive por varias ocasións foi aos bailes que organizaba O Teucro. Eso sí, a unha da madrugada había que estar de volta na casa.
OS NOMES DAS SALAS DE FESTAS.
Seguro que habrá que facer unha segunda parte relacionada cos bailes. Porque cada un de nos tendrá recordos da súa xuventude que pasou por algunha destas salas de bailes e discotecas, cada fin de semana íbamos a unha, as que eu recordo de ir algunha vez son : A CAÑOTA, SALA DE FESTAS O PINO (Pontevedra), SALÓN CUBA (Poio), SALA MOSTEIRO (Meis), LA YENKA (Caldas de Reis) SALA DE FESTAS LA PERLA (Cuntis), SALA DE FESTAS BRAIS, agora LA LUNA (Cerponzóns), SALA DE FESTAS SATURDAY (Vilaboa), SALA DE FESTAS DAFNIS Y CLOE (Poio), SALA DE FESTAS LA CONDESA (Caldas de Reis), SALA DE FESTAS CHANTE CLAIR (Valga), SALA LENON (A Estrada), A NOVA OLIMPIA (Vigo), PARAÍSO (Bueu), NORAT é CHARLOT (Portonovo), SALA DE FESTAS PEÑA (San Xurxo de Sacos), MIRAMAR (Redondela), CASINO MERCANTIL. Tamén fun a BOITE DO HOTEL UNIVERSO,  DISCOTECA ATLÁNTIDA, SHIVA, EQUUS, DANIEL,  GÓLOPE (despois chamouse LUNARES), CARABÁS, WHY ?, LICOR NEGRO, A MADRILA (Todas en Pontevedra), CANELAS (Portonovo), EL QUIJOTE (Sanxenxo), SCORPIO é FARO (O Grove), EL GATO AZUL (Bueu), CHAPÍ (Marín), TOTEM (Vilagarcia), SALA DE FESTAS O CARBALLAL (Barro). Tamén falei con veciños e amizades, hai quen chegou a ir a bailar ata mui lexos da súa casa. Fun tomando nota dos bailes :O BAILE DO TEUCRO (Pontevedra),  CULTURAL DE MOURENTE, CULTURAL DE SALCEDO, CULTURAL DE MARCÓN, LICEO CASINO (Pontevedra), SALA CAMPOS é A GRANXA (Lalin), ou o Salón de Baile de VILATUXE, outro recorda ir o SALÓN CAEIRO ( Campolameiro), SALA CHANGÜI (Soutelo de Montes), SALA PARAÍSO (Forcarei), SALA DE FESTAS AVENIDA (Grove), SALA DE FESTAS HERMIDA 5000(Caleiro), SALA DE FESTAS AROSA (Dena), BAILE DE CARBALLEDO (Cotobade), BAILE DO SEIXIDO (A Lama) SALA DE FESTAS REYVI (Pontecaldelas), SALA DE FESTAS MARI TRINI (Valga), SALA DE FESTAS LOS PASALES (Noia), DISCOTECA SUKY (Boiro), DISCOTECA ZORBA (Pobra do Caramiñal), SALA DE FESTAS LESTON é SALITRE (Moaña), SALA DE FESTAS VICTORIA (Cuntis), DISCOTECA LA LATINA (Portonovo), SALA DE FESTAS VILARCHÁN (Pontecaldelas), SALA DE FESTAS LA CAMPANA (Beariz), BOLERO, SOLEARES, LOS ESCUDOS é CHARADA (Pontevedra), SALA DE FESTAS EL MARINO, SALA DE FESTAS EL GIRASOL, SALA DE FESTAS MARAVILLAS, O CASINO DO GROVE, (Todas no Grove), SABOR LATINO (Pontevedra).
Comencei a compartir este relato en varios grupos de Facebook, muita xente está colaborando é  xa me pasaron máis nomes :
SALÓN O PANADEIRO de Codeseda (A Estrada), SALÓN MONTILLON (A Estrada), PENTÁGONO  (ARCADE), ZEUS (CANGAS), LAS GOLONDRINAS (Poio), O VISO (Poio), O TELECLUB DE LEREZ, O VERGEL DE MARÍN, SALA BOAD DO BAHÍA, OLIVER, FAUSTO, COCOS, NO SE LO DIGAS A MAMÁ (TODAS EN VIGO ), SALA CARAMES (Mosteiro), DONA DANA (Touro), LIBERTY (Santiago), SALA DE FESTAS A GOULLA (Meis), SALA DE FESTAS SOL(Vigo), SALA INTERPRAIS (Baiona), SALA DE FESTAS BAION (Baion), SALA DE FESTAS VILARCHÁN (Pontecaldelas), SALA DE FESTAS PUENTEARNELAS (Pontearnelas), SALA DE FESTAS XIL (Meaño), SALA DE FESTAS FELIX (Soutomaior), SALA DE FESTAS O RÁPIDO ( Sta. Cristina), SALA DE FESTAS FERNÁNDEZ O CHIN PUN (Pontecaldelas), SALA DE FESTAS FREITAS (Fornelos de Montes), SALA DE FESTAS O SIFÓN (Avión), SALA DE FESTAS EL OTRO MUNDO DEL TEA (Ponteareas), SALA DE FESTAS QUEEN (Porriño), SALA DE FESTAS PAULINO (Carballiño), SALA DE FESTAS AIRIÑOS AIRES (A Fonsagrada), SALA DE FESTAS ROSALAR (Ribadeo), SALA DE FESTAS EXAGONO (Lugo), SALA DE FESTAS CARBALLEDO (Carballedo), BAILE DA CABRA (Bora), O CASINO (Seixido), ZAO (Cambados), BAILE DE RIVAS (Verducido), BAILE DO COCHÓN (Campañó), EL MOLINO ROJO (Raxó), ZOO ( Sanxenxo), ESPACIO AZUL (Barrantes), R-45 (Pontevedra), DANCE OF THE DEBIL (Marin), DIVA (Redondela),  MELODI (Arcade), SALEM é DON RICARDO (Vilagarcia), SALA DE FESTAS LA RAMALLOSA (A Ramallosa), SALSA COSTAS (Vigo), SALA DE FESTAS LUCEIRO (Mos), XANADÚ (Porriño), CHICAGO (Vigo) ATOCHA (Vigo), PRIVÉE (Vigo), EL MANCO (Vigo), GAULTIER (Vigo), LA BOCA (Vigo), LA RUMBA (Vigo), MINIMAL MOON (Vigo) JACKSON (Pontevedra), MIKONOS ISLAND CLUB (Vigo), ESTRELLA (Vigo), SALA LA HABANA (Vigo), BARROCO (Vigo), BRINDIS PUB (Vigo), MONDO CLUB (Vigo), ROUGE SOUND CLUB (Vigo), SALA DE FESTAS LA PALMERA (Vigo), SALA DE FESTAS LAS CABAÑAS (Vigo), SALA DE FESTA  LA CRUZ BLANCA (Vigo), SALA DE FESTAS MIRAMAR (Redondela), SALA DE FESTAS MAGNOLIA (Tui), SALA DE FESTAS LA REINA (Tui), DON SANTOS (Poio), LA TERRAZA (Sanxenxo), LA PALMA (Marin), DANIELA (Pontevedra), CÓDIGO DE BARRAS (Vigo), SALSA CHA (Vigo), SALEM (Vilagarcia), PELÍCANO é RIG BABA (Coruña), POP CHUL (Santiago), NIKOLS (A Estrada), OXIDO, GRAFITTI, BROS, EL LIMBO, CHAROL, LA PERCHA, PUBLIC, EL MALECON, VANITAS, ESTACION 34, VADEMECUM, STRONG, LA CAPILLA, BONY, LAS GRUTAS, LINTERNA, LA LINTERNA ROJA, ELVIRIZULE, COLISEUM, 007, ATICO, SIETE TORRES, SITIO DISTINTO, ATMOSFERA, MINIMAL MOON, SPEKTRA, BRUJAS ATLANTIS, VAGALUME, LA KAMA, BERLIN, LA BOIR, DESCARO, COCOSREMACHEPALACIUS, EL NAUTICO, CLUB DE CAMPO ( Todos en Vigo), EL KRELIM, ESTACIÓN 24 é EVA (Nigrán), MONTESOL (As Neves), EL CASINO (Porriño),PACHÁ, OLA GREEN, PLAYA CLUB, PIRAMIDE, CHASTON, LA CUEVA, LA REAL, FOXTROT, CHEVALIER, BAMBINA, OH LA LA (todas en A Coruña), BETANZOS é BETA (Betanzos), BANOKE (Sada), DE LOREN, DMC-12, SANCHEZ, DISCOLENA, BRISTOL, MICRO, RANCHEROS, GRAMOLA, NIVEL 30, FOX, KOPRAI, NO SE LO DIGAS A MAMA, PAPA YA LO SABE, LA NAVE (Todas en Ferrol), PLATÓ, CAPITAL, STUDIO, DAYAMON, SUITE 212, FIFTIES ( Todas en Ourense), MANDINGO (Noia), MAXINS é NIAGARA (Carballiño), BEILU (Cambados), PIRRAKAS (Poio) TOTAL 243

Desde a Escola de Canteiros recibimos un Novo apoio.

ENRIQUE VELASCO


Hoxe recibimos o apoio de Enrique Velasco , Escultor e Director Técnico da Escola de Canteiros .

Envíanos o seu apoio desta forma :

 

 

A vosa causa para a recuperación e arranxo da Ponte Malvar e o seu contorno paréceme unha acción moi necesaria, o patrimonio é algo que se debe de preservar para noso gozar e o goce de futuras xeracións, por iso que a recuperación da ponte Malvar paréceme unha acción moi necesaria e a apoio totalmente.

 

https://gl.m.wikipedia.org/wiki/Enrique_Velasco

Esta é unha entrevista realizada por La Voz de Galicia a Enrique Velasco.

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/santiago/santiago/2014/11/09/formamos-canteiro-completo/0003_201411P9C3991.htm

ARTE-Mercedes Nieto

DOAZÓN  DA OBRA

” O CAMIÑO REAL “

 


 

No día de onte  fíxonos entrega dunha das súas últimas obras á Asociación de Veciños O Chedeiro de Cerponzons a artista Mercedes Nieto.

Mercedes Nieto preséntase como unha pintora de trazos vigorosos cunha visión psicodélica, dándolle gran importancia á cor.

As súas obras realízaas sobre madeira de okume e utiliza pintura acrílica.

Desde a Asociación de Veciños O Chedeiro querémoslle agradecer a súa achega para unha das nosas causas relacionadas co noso patrimonio.

Aínda que nunca pon nome ás súas obras , esta vez sáltase a norma e propuxo que leve o nome de Camiño Real.

MERCEDES NIETO :

 

Es alentador haber asistido atentamente a la trayectoria de un artista y, tras haber vislumbrado para su obra un prometedor futuro, comprobar que los pronósticos se cumplen. Es el caso de Mercedes Nieto (Mecha). Artista pontevedresa, autodidacta, que se ha encontrado con la pintura -reencontrado es más correcto- en esa brillante etapa de la vida que se llama mediana edad.

Por eso tiene tanto mérito que en ese brevísimo espacio temporal, apenas un puñado de telediarios desde el comienzo de su actividad expositora, la pintora haya alcanzado un éxito tan notable entre la implacable “troika” que mide el trabajo de los artistas: público, crítica y ventas.

Hemos situado la obra de Mecha dentro del expresionismo abstracto, pero sabiendo que el propio Mark Rothko protestaba al ser encasillado en esa corriente hay que precisar, respecto a la pintura de nuestra autora, que será expresionista y abstracta si ella quiere. Después de todo, lo que parece un encuentro casual de colores que, partiendo de puntos dispersos, se entrelazan sin llegar a confundirse, podría representar un enorme gasterópodo sin concha que empieza a devorar la arena roja de la playa.

¿Es eso abstracto? ¿O es la interpretación realista de una imagen vista nítidamente en un sueño o afincada en uno de los mundos paralelos que describe la física cuántica? Quizá ahí se encuentre la clave: paisajes tomados de una naturaleza diferente donde la perspectiva depende de teoremas aún sin descubrir; fondos abisales que brillan con luz propia -desafiando la oscuridad del abismo marino- mientras graciosas criaturas endomingadas pasean plácidamente; microcosmos donde pequeños astros irregulares danzan en la atmósfera de la metrópoli planetaria…

Temperamental, dotada de movimiento gracias al magistral empleo del color y los contrastes, la pintura de Mecha suscita emociones y, según el espectador, se convierten en la retina en mundos animados o en narraciones de insólito -y a veces desgarrador- argumento. Una exposición, en suma, que refleja la madurez artística de la autora. Para disfrutar y reflexionar.

Roberto del Río

Escritor, Psicólogo, Crítico de arte, Escultor-Pintor

“Ante sus obras a veces nos preguntamos donde está y por donde entra la luz, hasta caer en la cuenta de que el cuadro es la luz plena, brillante en alarde y equilibrio de transparencias imposibles. En otras obras es barroca en la plenitud con una presencia permeable del color, la textura y el vértigo”

Luis García Rosales

La pintora se define como una artista de acción, dado que su obra está marcada por lo abstracto y los trazos fuertes y profundos. “Mecha” es autodidácta en la materia y lleva a cabo sus obras siempre sobre madera de okume y utilizando pintura acrílica. Además, todo el material que utiliza es ecológico. Sus cuadros tratan de ofrecer una visión psicodélica de la realidad a través de una intensa variedad de colores, a los que otorga una gran relevancia, y la degradación de tonos.( Faro de Vigo )

 


 

 

Entrevista en el Diario de Pontevedra :

“La gente que me compra los cuadros está acostumbrada a la explosión de colores”, afirma la pintora tras explicar que en sus obras usa las técnicas de acrílico o esmalte sobre madera y que éstas se deben tocar, porque el relieve de la obra también cobra protagonismo. 

Mecha no pone título a ninguno de sus cuadros porque afirma que ve “en el cuadro una cosa concreta, pero a lo largo de todos estos años y de todas mis exposiciones me he dado cuenta de que cada espectador ve cosas distintas y quiero saber qué es”.

Aunque empezó a pintar hace 31 años por placer, dejó de hacerlo hasta hace seis años, cuando se volvió a enamorar de crear y expresar a través de la pintura. Actualmente cuenta con más de 700 obras en su casa y ha vendido más de 3.000. 

La artista se basa en la lluvia y el granizo del invierno de Galicia, que está presente en la mayor parte de su obra, convirtiéndolos en caídas de color que alegran las estancias en las que están presentes y en las que “los espectadores no vean el mal tiempo”. 

”El cuadro se hace solo con el secado”, dice Mecha tras explicar que ella pinta rápido y por la noche, a veces hasta que amanece. 

Sus cuadros se pueden localizar en otros países, como Argentina, Italia, Portugal y Australia. Asimismo, ha sido invitada a exponer su obra en numerosos lugares del mundo, aunque ella siempre lo rechaza porque no le gusta viajar.

 

http://www.farodevigo.es/portada-pontevedra/2015/08/29/mercedes-nieto-mecha-dona-cuadros/1304263.html

http://diariodepontevedra.galiciae.com/noticia/576709/mecha-soy-la-unica-pintora-que-no-le-pone-nombre-sus-cuadros