DISTANCIAS ENTRE PLANTACIÓNS DE EUCALIPTOS, PIÑEIROS OU ACACIAS E :

DISTANCIAS ENTRE PLANTACIÓNS DE EUCALIPTOS, PIÑEIROS OU ACACIAS E :A Lei 7/2012 de Montes de Galicia incrementou as distancias para plantar eucaliptos ou piñeiros. Hai que separalos dez metros desde o límite de autovías, autopistas, corredores, vías rápidas e estradas convencionais (ou vías ferroviarias), que se reducen a catro no caso de especies frondosas; 50 metros de vivendas illadas, chan urbano, de núcleo rural ou urbanizable (15 para frondosas), cámpings e outro tipo de instalacións; catro de pistas forestales principais (dous si son frondosas); e 15 de canles fluviales de máis de dous metros de ancho (5 para especies frondosas).

Hai muitos veciños que están recibindo unha carta, denuncianno por incuprimento da Lei 7/2012, en materia de prevención e defensa contra os incendios forestáis, por non respetar as distancias mínimas.


Imos tratar de contestar a preguntas de varios veciños que nos chamaron a Asociación de Veciños.

Para contestar as preguntas dos veciños pedimoslle axuda ao noso veciño Francisco Abilleira González, Ingeniero Forestal. Colegiado nº 1.247

Pregunta nº 1–A miña casa está rodeada de piñeiros, eucaliptos e algún carballo, están pegados á miña propiedade, a miña pregunta : A que distancia teñen que estar da miña propiedade?
Resposta : Con edificaciones, urbanizaciones, basureros, parques e instalaciones industriales ubicadas a menos de 400 metros del monte o fuera de suelo urbano y de núcleo rural y con viviendas aisladas en suelo rústico independientemente de su distancia al monte: 15 metros cuando se empleen las especies de frondosas del anexo I y 50 metros en el resto de especies.

AS ESPECIES FRONDOSAS SON :

O Ameneiro, pradairo, bidueiro, freixo, freixa, castiñeiro, castiñeiro híbrido, cerdeira, carballo, cerquiño, sobreira, carballo albar, aciñeira, abeleira, faia, umeiro, loureiro, sorbeira do monte, capudre, nogueira e érbedo.

Pregunta nº 2–Eu teño unha casa que ten por unha banda unha leira dun veciño que a ten chea de silvas, ten obrigación de tela cortada ? 

Resposta : En los espacios previamente definidos como redes secundarias de fajas de gestión de biomasa en los planes municipales de prevención y defensa contra los incendios forestales será obligatorio para las personas que resulten responsables gestionar la biomasa vegetal, de acuerdo con los criterios estipulados en la ley y en su normativa de desarrollo, en una franja de 50 metros:

Alrededor de las edificaciones destinadas a las personas, viviendas aisladas, urbanizaciones, basureros, cámpines, gasolineras y parques e instalaciones industriales ubicados a menos de 400 metros del monte.

Alrededor de las edificaciones aisladas destinadas a las personas en suelo rústico ubicadas a más de 400 metros del monte.

Pregunta nº 3–Teño unha cachada a beira da vía do tren, a canta distancia teño que cortar os eucaliptos ? E os carballos ?

Resposta : Desde el límite del dominio público de las vías (autopistas, autovías, corredores, vías rápidas y carreteras convencionales) o ferrocarril: 2 metros cuando se empleen las especies frondosas del anexo I y 10 metros en el resto de especies.

Pregunta nº4–Eu recibin unha carta relacionada con un eucaliptal que teño ao carón da carretera N550, cantos eucaliptos teño que cortar ? Tamén teño dous carballos e tres castiñeiros. Que distancia ten que haber desde a carretera sin plantación ?

Resposta : Desde el límite del dominio público de las vías (autopistas, autovías, corredores, vías rápidas y carreteras convencionales) o ferrocarril: 2 metros cuando se empleen las especies frondosas del anexo I (carballos y castaños) y 10 metros en el resto de especies (eucaliptos)

Pregunta nº 5–Eu teño unha finca a beira do Rio Rons, está a silvas, quería plantar uns castiñeiros, a que distancia podo plantar ? Teño que pedir permiso a Augas de Galicia ?

Resposta : Con canales fluviales de más de 2 metros de ancho: 5 metros cuando se empleen las especies de frondosas del anexo I y 15 metros en el resto de especies, a contar desde el dominio público.

Pregunta nº 6–Teño un veciño que ten unha cachada pegada a miña casa, ten un pino mui grande que teño medo que me caiga encima da casa, ten que cortalo ? Eu xa llo pedin, pero non me fai caso.

Resposta : Con edificaciones, urbanizaciones, basureros, parques e instalaciones industriales ubicadas a menos de 400 metros del monte o fuera de suelo urbano y de núcleo rural y con viviendas aisladas en suelo rústico independientemente de su distancia al monte: 15 metros cuando se empleen las especies de frondosas del anexo I y 50 metros en el resto de especies.

Pregunta nº 7–Teño unha finca no Bravo, pegada a carretera que pasa por alí, ten catro paus e unhas silvas, teño que manter tamén unha distancia da carretera ? E nunha pista de terra ?

Resposta : Con pistas, asfaltadas o no, de al menos 5 metros de ancho y que cuenten con al menos una cuneta: 2 metros cuando se empleen las especies frondosas del anexo I; en el resto de especies, 4 metros en general; y 6 metros en los ayuntamientos declarados como zona de alto riesgo, a contar desde el límite exterior de los movimientos de tierra de la obra de construcción de la misma.

 NOTA :

Para calquer traballo de xestión de limpiezas é de cortas, búsqueda de fincas, medicións etc. podedes contactar con Francisco Abilleira chamando o seu Tlf. 677207760, tamén o seu correo electrónico : fran_abilleira_@hotmail.es

CITAS LITERARIAS (13) PERFUMES CAMPIÑESCOS (1920).

ANO 1920; DESCRIPCIÓN DA PAISAXE DE CERPONZÓNS E PARROQUIAS COLINDANTES.

Seguindo coa miña búsqueda de temas relacionados coa nosa parroquia de Cerponzóns, as veces, descubro pequenos escritos coma en este caso, onde atopamos espléndidas descripcións casi poéticas da nosa terra. Así, veredes, como en este artigo se fala da nosa parroquia e das que nos rodean,facendo deste xeito unha situación xeográfica moi acertada. Según o escrito, tamén reflexa a gran producción de frutais que se daba na nosa terra, así como a cría de ovellas churras. A diferencia da parroquia de Berducido onde destacaba polos seus campos a labradío, a panizo e cebada, e a cría de cabalos cruzados.

 Tamén, chamoume a atención un apelido moi coñecido para nós, os Osorios Galos, para ir entendendo mellor o que imos leer, teremos que recordar que nun tempo pertencemos ó concello de Alba, así como ó arciprestazgo de Moraña.

Así, sin mais, paso a transcripción do texto de José María Moar, publicado o 20 de Maio de 1920.

” Perfumes campiñescos”

EL PAIS DE CALDAS DE REYES

“El alma de las flores iba por los caminos a unirse a la piadosa voz de los peregrinos”.

¡ Fertil, frondoso Moraña, bien venida seas por el sendero de los jacobitas! ¡ Que luzca el verde follaje de nuestros jardines sus galas mejores para recibir cual se debe a la fecundidad, a la hermosura! fingid vosotros, ah árboles, doseles y florecitas y que pase amena siempre y triunfal como arcos condales y guirnaldas de gloria! Que jingle ya el bronce así para acariciarle como enaltecer su productividad, pues hela aquí entrando tan gracioso y cándido como canéfora fiel que trae cestilla feliz de ramilletes de virtudes! eres oh Moraña, la delicia de nuestro suelo. Por tu riqueza de vidas, plantas medicinales y excelentes frutos, preferida fuiste para criar a tu gran Alfonso VII, nacido en Caldas, que por esto se llama de “do Rey”, y por corrupción tradújose al castellano, de Reyes, cual siquiera aludiéndose a los que haciendo honor a tu clima saludable era costumbre que se entregaran la infancia de sus hijos para que estos recibieran de tu salvia, la condición de tanto éxito en la vida de una constante fortaleza fisiológica.

¡ Hemos a ti, bella hija de la iglesia compostelana, que hermoso son tus pabellones y que agradables y  edénicas tus estancias!

Desde las cumbres de Cádebo, barridas por los vientos; desde los Arcos de Furcos, cuyas fuentes sólo conocer las águilas, desde los montes del Zoo, helénicas como su nombre y su blancura, bajan rugientes tus eliseos caudales, el Bermaña, que encierra tu Arziprestazgo por el monte, el Lerez, de griega toponimia y nombre que lo ciñe por el sur, el río pequeño que lo abraza por el Couso. El Ameijeiras azul y caudaloso Umia, que cruzan tus riberas amorosas.

En ellas asiéntanse tus municipios de Alba, Caldas, Barro, Berducido, Campos, Cuntis, Moraña, Portas y Pontevedra, noble timbres de tu antiguo condado.
Al pie del matoso Zoo, poblado de — hállanse tu feligresía de San Martín que de las lajes de sus cantereas toma el nombre a la falda del Xeisteiras, de abrumados picos, de unas ochocientas metros de altor, blanquea la ermita de Santa Lucía de Magán, y ahora los numerosos maizales de San Felix de Estacas, Por el NE de Cosoirado elévase la cordillera de Agueiros de sueltos peñascales de granito porfídeo y feldespato que une el Cádebo con el Acibal. Con ella se acontactan el monte Mayor, de falcocita lleno, y el monte Castelo, lleno de micacita, los cuales con sus castaños y robles, abrigan esta parroquia por el O.

Allá está el Acibal, ungido de reposo, ante sus pies, rodando desde el confín de un insólito mar de colores, van ondas de luz de los robledales de Santa Marina de Fragas, esplendores de Lerez surcando por la barca de San Jorge de Sacos,lumbraradas vivas de los pomares del Rapadiño….

Cerponzones, al sur del coloso, parece un abril, cruzando el Cayeiro y el Castrado, sembrado de frutales, y lo animan numerosas ovejas churras.
Cerca está Berducido y su monte de Traslocastro con sus labradíos a panizo y cebada y con su ganado yeguar cruzado, que trisca en el Outeiro y en el Bordel. Pinos de la falda silícea del Acibal, regados del Couso dan sombra con amplio cortinaje a las parroquias de Santa María y San Andrés de Geve, en la cañada que forma este monte con el. Con la esta feligresía de San Miguel do Campo, cabecera del ayuntamiento con el célebre ferial y ermita a la derecha del Lerez, de los salmones. En ella nació aquel maestro de obra Martín do Campo que en 1727 hizo parte de la casa de Giraldez en nuestra plazuela de Feijoo y trabajó en las de Don Gonzalo Porras, Don Juan de España y Don Juan Francisco del Valle, este es aquel Campo que tanto litigó con la cofradía de Santo Tomé, cuya capilla de la Quintana hizo desacer el arzobispo Don Juan de Sanclemente, cofradía a que pertenecían los que trabajaban en piedra y madera, los cuales tenían obligación de asistir a los incendios, hermandad a la que sucedió nuestra actual de San Jose formada por carpinteros.

Paseos naturales y praderías apacibles ofrecen, en su ancha cañada, la parroquial de Santa María de Alba, y sus ermitas de San Cayetano, junto al puente de su nombre, y de la pastora sita en la dehesa contígua a los famosos bosques de excelentes frutales regados por el río de las Cabras.

En esta parroquia nació en 1702, Don Plácido Osorio Galos emparentado con los Abraldes Mondragones, Andrades y Carreros, “personas de primera calidad del reino de Galicia”. Los dos Galos que con dos veneras blasonan la casa de los Abraldes, Marqueses de Monroy, en la Rúa del  Villar, son de esta familia de los Galos.

En un collado lleno de diorito  muestra Bemil su ermita de San Lorenzo y San Antonio, en medio de las abresanas divididas por acirates de carballones…percíbese el canilleo de los telares de lienzo y de sayal, la joven tejedora escucha, de vez en vez, alguna voz enamorada que en la parroquia canta desde follente:

Aluméame, luniña,
aluméame, candil,

para ir a ver de noite

do outeiro pra follente

metese un río médeo,

dos ollos de unha meniña

hei de faguer un espello…

Concluiré en el próximo número Deo Volente. Mas antes… me encontraré con Moraña,  la casta gentil pastora, en la senda brillante de los peregrinos… cruzarán su mirada con la mía—-
Ambas, serán ¡ay! como un saludo y una despedida a la vez,  dejazme que ahora en modo corto y solícito, me incline ante esta doncella divinamente blanca como una theoría original, y le decline esta súplica de vata:

¡ Una sonrisa a nuestro bogar envía deja en el una lágrima preciosa…!

AS COMIDAS TRADICIONAIS

COMIDAS PARA SIBARITAS DE ALDEA.Como ben sabedes, unha das preguntas que fixemos na enquisa realizada fai poucos días foi a que se refería á comida, a que menú invitariámoslle aos nosos convidados.

A raíz das contestacions que tivemos propúxenme realizar un apartado que teña relación coas comidas que máis arraigo teñen entre nós ao longo de tantos anos.

Para entrar en faena, comezarei indicando que as comidas que habitualmente tiñan os nosos antepasados eran tres : almorzo, xantar e cea, pero cando era época de moito traballo, engadíase dúas máis: a parva e a merenda.

PARVA : Comida lixeira que se fai antes do almorzo e que consiste, polo xeral, nunha copa de augardente e un anaco de pan (RAG).

Fai anos os nosos antepasados en épocas de traballo adoitaban madrugar e nada máis levantarse tomaban a parva (composta por unha copa de augardente é un anaco de pan) esto adoitábano tomar os homes, as mulleres, xunto cos nenos eran de tomar un anaco de pan e un vaso de leite.
A parva adoitábase tomar si ían a saír de casa para realizar un traballo, pero si non fose así, adoitábase tomar o almorzo, consistente nunha cunca de leite con migas de pan, tamén podía ser no canto de leite unha cunca de caldo, onde se acompañaba co pan sobrante do día anterior, a min por exemplo, gustábame que a culler quedase de pé.

En cambio si se iba a realizar algún traballo fóra de casa levábano consigo. De almorzo levaban un pouco de carne é un anaco de pan, para beber, viño.

Pero imos a comenzar a falar das comidas, comenzamos :

O CALDO.

Según a RAG o CALDO e unha comida constituída fundamentalmente de verduras, fabas e unto, cocidos en auga só ou con outros ingredientes, como patacas, carne, chourizo, touciño etc.

O caldo foi sempre un dos elementos principiáis nas nosas casas, para moitos de nós durante anos foi o noso almorzo ou cea, a veces mesturado con pan de millo ou de trigo.

Imos ver en xeral como se fai o caldo na maioría das casas, despois máis adiante poñerei algúns exemplos de cómo se fai o caldo na nosa parroquia…
Antiguamente as nosas avóas usaban un pote de ferro, onde se lle botaba auga e seguidamente unhas fabas, de seguido poñíase ao lume durante unha hora e media, cando comezase a ferver botábaselle un anaco de unto de porco, despois íase engadindo nabizas, grelos, nabos e tamén xudias, despois unhas patacas cortadas en anacos miúdos, e para rematar o sal necesario.

Tamén había momentos, que adoitaban ser os días de festa, que engadían xamón, chourizos, galiña…todo isto logo de darlle un sabor especial ao caldo, despois de cocidos son apartados para outro pote, onde se converte noutro prato, o cocido.

Con respecto ao caldo, dicir que dependendo a verdura que se lle botase, o sabor era mui diferente, normalmente era a base de grelos ou de verzas.

Cando se facía o caldo adoitaba facerse nun pote grande, xa que separadamente de saber mellor, facíase con vistas a que se tivese para varios días, é sabido que moitos dos que tomabamos o caldo gustábanos máis o que estivese requentado que o recentemente feito, vai tí a saber si eran manías, porque cada un tiña as súas, mismo sei de quen botaballe azucre…

Consultando uns exemplares donde se fala das comidas, en un deles D. Ramón Otero Pedrayo comenta que en algúns momentos de apuro dónde non daba tempo a facer o caldo, as mulleres tiñan a ben facer unha “sopa de forza”, que se facía axiña.

A receta era así:

Ponse ao lume unha tarteira con auga, grasa de porco é o sal preciso; cando rompe a ferver engádaselle pan de millo migado, revólvese e botánselle dous dentes de allo esmagados e misturados con pemento picante; férvese un cuarto de hora e queda listo para comer.

Pero o extremo oposto a esta “sopa de forza” é a “sopa de crego”.

O poeta Salvador Golpe, recolleuna desta maneira nun pobo da Cruña :

Cóllese un molete, fanse unhas tostadas e con gran coidado dóuranse nas brasas.

Cóllense chourizos, córtanse en rodaxas que medio centímetro teñan de delgadas

Traise unha tarteira e con muita calma vanse nela pondo o pan e as talladas.

Primeiro, das tostas déitase unha capa, e enriba dela outra daquelas rodaxas.

E vanse alternando chourizo e tostadas hastra que a tarteira se vexa mediada.

Vértese alí un caldo de moita sustancia, que teña, a lo menos, dous dedos de grasa.

E logró á tarteira pónselle a tapa, e fervo non fervo, tense xunto ás brasas.

¿ Xa chegóu a hora de xantar ?…¡ Pois, ala…!

Enriba de todo uns ovos se escalfan. E así, na tarteira, no medio da táboa

se pón esa sopa sin máis circunstancias.

Así ma serviron a min, na montaña, fará corenta anos…

¡ Qué tempos, caraina !

Pero non queda ahí, porque a esta sopa tamén chamada “sopa de abades” pódese engadir anacos de xamón, garabanzos etc.

O CALDO DOS VECIÑOS :

Preguntamos a varios veciños polo xeito de facer o caldo na súa casa :

1–Eu fago o caldo poñendo primeiro o auga o lume… Despois bótolle un cacho de costela meiniña de tenreira, un chourizo, un cacho de unto é fabas. Cando isto estea case cocido añadolle verzas de col, repolo, cenoria é puerro, todo eso ben picadiño e cocido a lume lento. O caldo na miña casa e todo un clásico que xa ven dos meus antepasados…e a gozar.

2–Eu fago con uns garbanzos, uns chourizos, un trozo de cacheira, algo de galiña, carne de tenreira, orella de porco, costela de porco é unhas patacas, xunto cos grelos.

3–O Caldo da Mata
Pos auga a ferver coas patacas e as fabas, despois bótolle un pouquiño de figado picado é un pouquiño das carnes mortas que normalmente son das que se usan para facer os chourizos, todas elas ben picadiñas. Facer un rustido con cebola picadiña, ponse na sartén con aceite e non a deixar queimar, despois botarlle un allo, un pouquiño de perixel, cando todo estea rustidiño deixamos enfriar un pouco é botamos pimentón dulce. Cando estea listo o rustido botamos dentro da pota do caldo. Servise en un plato fondo ou nunha cunca con culler. Ollo ! Este caldo non leva verdura ningunha.

4–Eu para facer un bo caldo teño que ter a base fundamental, que son un anaco de unto e outro de touciño. Despois as fabas, un anaco de xamón, costela,tenreira, chourizos (feitos por min), verdura e uns ósos. Tamén utilizo as patas da galiña (si é da miña casa a galiña),  pois cando as pos a cocer, soltan como unha gelatina que lle dá un toque especial ao caldo.

5–Na miña casa facemos un caldo cos ingredientes que sobraron do cocido.
É dicir, collemos as carnes sobrantes (chourizo, xamón, galiña etc.) xunto coas patacas, fabas e a verdura ( poden ser grelos, navicol etc.) e todo iso o desmenuzamos, despois nunha ola botámolo xunto a auga do cocido ( onde ten os restos da graxa da galiña) e engadímoslle medio sobre de sopa.

6–O caldo que facemos na casa é a base de auga, un anaco de panceta, xamón, chourizo, grelos, patacas é algo de galiña, aínda que o que máis leva son partes do porco.

7–Ingredintes: Fabas blancas ( a remollo 12 horas antes), 1 anaco de lacon. Algo de costela de porco salgada ou panceta, un anaco de vitela, millor con oso, chourizos en función da cantidade de auga e restantes condimentos, patacas boas é grelos.

Poño a ferver as fabas durante unha media hora desde que empeza o fervor; a continuación engado as carnes, e ao cabo dunha hora bótolle as patacas escachadas mui miudiñas e logo os grelos moi picadiños xunto cos chourizos. Antes de botarlle as patacas o que fago e que lle engado ao caldo que está a ferver as pencas dos grelos ben trituradas na túrmix ou na Thermomix, ata que queda como una pasta; esto fai que espese o caldo e que colla máis sabor.

Despois deixar cocer todo, a min góstame que as patacas queden moi cocidas que así tamén espesa o caldo. Mirar como anda de sal, … e bon proveito!

8–Primeiro poño unha pota grande ao lume coa auga e o unto,cando ferve,boto costela,rabo, lacon, cacheira,osos lombelo, touciño entrefebrado,costela de tenreira, despois dunha hora+- lume lento, se esta cocida a saco e boto fabas brancas,a verdura(follas de col) chourizos de cebola e de carne,deixo que coza ben e por último as patacas, deixo repousar un pouco antes de fincar o dente.

9–Pos a auga o lume é metes un cachiño de unto atado nun cordel, o que coza un pouco sácalo e resérvalo para outro día, despois picalle verdura moi miudiña, unhas alubias e unhas pataquiñas picadiñas, un pouco de sal é un cachiño de touciño, todo ben cocidiño, porque e un caldiño pobre, ah ! o unto que quitache queda pa o seguinte caldo.

10–Si teño que facer un caldo uso a auga do cocido, pero si non fixen cocido entón preparo para cocer un cachiño de touciño e uns ósos para que teña algo máis de sabor. Os ingredientes que uso para o caldo son os seguintes :

Un cachiño de unto, fabas brancas, pataca moi picadiña e nabizas. Si a nabiza está aceda, entón antes de nada lle dou un fervor, por certo que este ano as nabizas saíronme moi doces.

PARROQUIAS CON SAN VICENTE DE PATRÓN.

Levaba tempo que quería saber algo máis referente ao noso Patrón, púxenme a pensar en cantas parroquias habería en Galicia que tivesen a San Vicente/Vicenzo como Patrón. Na crenza relixiosa, un Santo patrón é un santo que ten unha afinidade especial cara a unha comunidade ou a un grupo específico de persoas.

Gustaríame  saber o porqué do motivo se escolleu a San Vicente como Patrón da nosa Parroquia, cal foi o motivo, si foi por haber sucedido algun feito no lugar, tamén si se pensou en outro Santo ou Santa coma Patrón ou Patrona.

 Xosé Manuel González Reboredo, coordinador del Instituto de Estudos das Identidades del Museo do Pobo Galego, dice no seu libro ¨Os Santos titulares de Parroquia en Galiza¨, que boa parte dos santos elixidos foron antes do S. VIII.

O noso Patrón San Vicente é o máis difundido dos mártires hispanos antigos, hai escritos que indican que o inicio do proceso de constitución das parroquias clásicas é o final da Alta Idade Media, máis o investigador Ermelindo Portela considera que no S. XII-XIII é o momento de consumarse en Galiza un poboamento disperso que favorece a consolidación da parroquia rural.

A medida que se iban formando as comunidades cristians,  van escollendo o seu santiño, donde muitos deles siguen sendo os mismos patróns na actualidade, esto foi debido a que en Galiza non tivo lugar o proceso de islamización que hubo en outras partes do Estado.

A miña curiosidade fixo que estivese buscando as parroquias que comparten o mismo Patrón ca nos, e aquí as tedes, para os que teñan tamén interese por saber cantas hai.

PROVINCIA DE LUGO :

1–San Vicente de Lagoa é unha das nove parroquias do concello lugués de Alfoz.

2–San Vicente de Pena é unha parroquia que se localiza no concello de Begonte.

3–San Vicenzo de Ver é unha parroquia que se localiza no concello de Bóveda, Pertence ó arciprestado de Santalla de Rei. 

4–San Vicente de Argozón é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Chantada.

5–San Vicente da Grade é unha parroquia do concello lugués de Chantada na comarca de Chantada.

6–San Vicente da Sariña é unha parroquia do concello de Chantada.

7–San Vicente de Vilamor é unha parroquia do concello de Folgoso do Courel na comarca de Quiroga.

8–San Vicenzo das Negradas é unha parroquia situada ó sur do concello de Guitiriz.

9–San Vicenzo dos Vilares é unha parroquia do concello de Guitiriz.

10–San Vicente de Vilamerelle é unha parroquia do concello de Guntín.

11–San Vicenzo de Rubián de Cima é unha parroquia do concello do Incio na comarca de Sarria.

12–San Vicente de Carracedo é unha parroquia do concello de Láncara na comarca de Sarria.

13–San Vicente de Toldaos é unha parroquia do concello de Láncara na comarca de Sarria.

14–San Vicente de Trigás é unha parroquia do concello de Mondoñedo na comarca da Mariña Central.

15–San Vicente de Candai é unha parroquia do concello de Outeiro de Rei.

16–San Vicenzo de Ambreixo é unha parroquia do concello de Palas de Rei na comarca da Ulloa.

17–San Vicente de Ulloa é unha parroquia do concello de Palas de Rei na comarca da Ulloa.

18–San Vicente de Deade é unha parroquia do concello de Pantón na comarca da Terra de Lemos.

19–San Vicente de Pombeiro é unha parroquia do concello de Pantón na comarca da Terra de Lemos.

20–San Vicente de Castillón é unha parroquia do concello de Pantón na comarca da Terra de Lemos.

21–San Vicente de Paradela é unha parroquia do concello de Paradela na comarca de Sarria.

22–San Vicente de Gondrame é unha parroquia do concello do Páramo.

23–San Vicente da Regueira é unha parroquia do concello da Pastoriza na comarca da Terra Chá.

24–San Vicente de Lousada é unha parroquia do concello lucense de Pedrafita do Cebreiro, na comarca dos Ancares.

25–San Vicente de Vilameá (do latín Villam Medianam, ‘vila situada no medio’) é unha parroquia do concello lucense da Pontenova, na comarca da Mariña Oriental.  

26–San Vicente do Burgo é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo. 

27–San Vicente de Coeo é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo

28–San Vicente de Pedreda é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo.

29–San Vicente de Pías é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo.

30–San Vicente de Rábade é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca de Lugo. 

31–San Vicente do Veral é unha parroquia do concello de Lugo na comarca de Lugo, na provincia de Lugo.

32–San Vicente de Covelas é unha parroquia do concello lugués de Ribadeo na comarca da Mariña Oriental.  
33–San Vicenzo de Betote é unha parroquia rural do concello de Sarria.

34–San Vicenzo de Froián é unha parroquia rural do concello de Sarria.

35–San Vicente de Eirexafeita é unha parroquia do concello do Saviñao na comarca da Terra de Lemos.

36–San Vicente de Pinol é unha parroquia do concello de Sober, na comarca da Terra de Lemos.

37–San Vicente de Mourulle é unha parroquia do concello de Taboada na comarca de Chantada.

PROVINCIA DE CORUÑA :

1–San Vicente de Fervenzas é unha parroquia que se localiza no ooeste do concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. 

2–San Vicente de Caamouco, é a parroquia máis oriental do concello coruñés de Ares.

3–San Vicenzo de Burres, é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Arzúa na comarca de Arzúa.

4–San Vincenzo da Baña é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés da Baña na Comarca da Barcala.

5–San Vicente de Moruxo é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Bergondo.

6–San Vicenzo de Arceo, é unha parroquia que se localiza no noroeste do concello de Boimorto na comarca de Arzúa.

7–San Vicenzo de Cespón, é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Boiro, na comarca da Barbanza. 

8–San Vicente de Boqueixón, é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago.

9–San Vicente de Regoela é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Cabanas.

10–San Vicente de Vigo é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Carral.

11–San Vicente de Armea, é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Coirós.

12--San Vicenzo de Cuns, é unha parroquia que se localiza no suroeste do concello coruñés de Coristanco na comarca de Bergantiños. 

13–San Vicenzo de Duio, é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Fisterra. 

14–San Vicente de Vitiriz é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Melide na comarca da Terra de Melide.

15–San Vicente de Meá é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Mugardos. 

16–San Vicenzo de Aro, é unha parroquia situada ao leste do concello coruñés de Negreira, na comarca da Barcala. 

17–San Vicenzo de Carres, é unha parroquia que se localiza no concello de Oza-Cesuras.  

18–San Vicenzo do Pino é unha parroquia que se localiza no centro do concello do Pino. 

19–San Vicenzo da Graña, é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Ponteceso na comarca de Bergantiños.  

20–San Vicente de Noal é unha parroquia situada ao norte do concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia.  

21–San Vicente de Augasantas, é unha parroquia que se localiza no centro do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar.  

22–San Vicente de Arantón, é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Santa Comba.  

23–San Vicente de Marantes é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela. 

24–San Vicenzo de Ribadulla é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Santiso. 

25–San Vicenzo de Bama, é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Touro na comarca de Arzúa. 

26–San Vicenzo de Vilouchada é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Trazo. 

27–San Vicente de Niveiro é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Val do Dubra.  

28–San Vicente de Rial é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Val do Dubra. 

29–San Vicente de Meirás, antigamente San Vicenzo de Meirás, é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Valdoviño.  

30–San Vicente de Vilaboa é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Valdoviño na comarca de Ferrol.

31--San Vicenzo de Curtis é unha parroquia que se localiza no nordés do concello de Vilasantar. 

32–San Vicenzo de Vimianzo é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Vimianzo na comarca da Terra de Soneira. 

PROVINCIA DE OURENSE :

1–San Vicente de Coucieiro é unha parroquia do concello de Baños de Molgas na comarca de Allariz-Maceda.

2–San Vicenzo de Carballeda é unha parroquia que se localiza no oeste do concello ourensán de Carballeda de Valdeorras na comarca de Valdeorras.

3–San Vicente de Pepín é unha parroquia do concello ourensán de Castrelo do Val na comarca de Verín.

4–San Vicenzo de Paradela é unha parroquia do concello de Castro Caldelas na comarca da Terra de Caldelas.

5–San Vicente de Lobeira é unha parroquia do concello de Lobeira, na comarca da Baixa Limia.

6–San Vicente dos Abeledos é unha parroquia do concello ourensán de Montederramo na comarca da Terra de Caldelas.

7–San Vicenzo de Infesta é unha parroquia do concello ourensán de Monterrei na comarca de Verín.

8–San Vicente de Coucieiro é unha parroquia do concello de Paderne de Allariz na comarca de Allariz-Maceda.

9–San Vicente de Graíces é unha parroquia pertencente ao concello da Peroxa.

10–San Vicente do Navallo é unha parroquia do concello ourensán de Riós.  

11–San Vicenzo de Espiño é unha parroquia que se localiza no concello da Veiga.  

12–San Vicenzo de Fradelo é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana.

13–San Vicenzo de Vilaseco da Serra é unha parroquia do concello de Viana do Bolo na comarca de Viana.

14–San Vicente de Reádegos é unha parroquia do concello de Vilamarín, na comarca de Ourense.

15–San Vicente de Leira é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Vilamartín de Valdeorras.

16–San Vicente de Vilar de Cervos é unha parroquia do concello de Vilardevós na comarca de Verín.

17–San Vicente da Abeleda é unha parroquia do concello ourensán de Xunqueira de Ambía na comarca de Allariz-Maceda.

PROVINCIA DE PONTEVEDRA :

1–San Vicenzo de Oubiña é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Cambados.

2–San Vicenzo de Berres é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés da Estrada.

3–San Vicente de Oitavén é unha parroquia que se localiza no concello de Fornelos de Montes.

4–San Vicente de Mañufe é unha parroquia que se localiza no concello de Gondomar.

5–San Vicente do Grove é unha parroquia que se localiza no concello do Grove. 

6–San Vicente de Nogueira é unha parroquia que se localiza no concello de Meis.

7–San Vicente de Cerponzóns é unha parroquia situada ao norte do concello de Pontevedra. 

8–San Vicente de Trasmañó é unha parroquia que se localiza no concello de Redondela.  

9–San Vicente de Rodeiro é unha parroquia que se localiza no concello de Rodeiro. 

10–San Vicente de Soutelo é unha parroquia que se localiza no concello de Salceda de Caselas. 

11–San Vicente de Barrantes é unha parroquia do concello de Tomiño.

TOTAL : 97

Nota : Espero que non quedase ningunha atrás, éste traballo foi grazas a Wikipedia é o Arzobispado de Santiago.

REFRANEIRO DE SAN VICENTE

REFRÁN : Frase curta de forma fixa coa que se expresa un pensamento popular baseado na experiencia, polo xeral con rima e de sentido figurado.
Xesús Taboada Cid, dice sobre o refrán : O refrán é, o meu xuízo, a sentencia que dictamina e describe un modo de ser, é dicir, a máis xenuína característica dunha referencia humana. No refrán concéntrase todo o cúmulo de experiencias, no que unha simple frase condensa anos de existencia e sabedoría popular.

1—SAN VICENTE DE CERPONZÓNS, 40 VECIÑOS E 80 LADRÓNS.

2—OS DE SAN VICENTE NON HAI QUÉN LLE POÑA A MAN NA FRENTE.

3—Á NANA, NANITA, DE SAN VICENTE, XA SABERÁS COMO O NENO XA TEN UN DENTE.

4—ONDE VAI A XENTE, VAI VICENTE.

5—ONDE VAS VICENTE ? ONDE VAI A XENTE.

6—O BURRO DE SAN VICENTE LEVA A CARGA E NON A SENTE.

7—FRÍO POR SAN VICENTE E CALOR POR SAN LORENZO, APERTAN MOITO E PASAN PRONTO.

8—PARA SAN VICENTE, XANEIRO PERDE UN DENTE.

9—POR SAN VICENTE, ALZA A MAN DA SEMENTE.

10—POR SAN VICENTE, CASCAÑEAN OS DENTES.

11—POR SAN VICENTE CASTAÑETEAN OS DENTES.

12—POR SAN VICENTE DE XANEIRO A PRIMEIRA FLOR, SE MARCHITA EN FEBREIRO.

13—POR SAN VICENTE, O DÍA E O SOL CRECEN.

14—POR SAN VICENTE O INVERNO PERDE UN CLIENTE.

15—POR SAN VICENTE, O SOL BAÑA O TORRENTE.

16—POR SAN VICENTE, O SOL ENTRA POLAS TORRENTEIRAS.

17—POR SAN VICENTE, XEADA OU CORRENTE.

18—POR SAN VICENTE, HORA CORRENTE.

19—POR SAN VICENTE, ESCURECE ÁS SETE.

20—POR SAN VICENTE, SALTA A AUGA DAS FONTES.

21—POR SAN VICENTE, TODA A AUGA É QUENTE.

22—POR SAN VICENTE, TODA A AUGA É SEMENTE.

23—POR SAN VICENTE, XA O SOL BAÑA OS TORRENTES.

24—SAN LORENZO CALURA, SAN VICENTE FRIURA, UN E OUTRO POUCO DURA.

25—SI CAMIÑARES VICENTE, NON COMAS EN CADA LUGAR NIN BEBAS EN CADA FONTE.

26—SI O DÍA DE SAN VICENTE FAI CLARO, BOA VELLA, ENSANCHA O CARRO.

27—SAN VICENTE CLARO, ENSANCHA O XARRO.

28—SAN VICENTE BARBADO, ROMPE O XELADO OU O PON MÁIS REFINADO.

29—POR SAN VICENTE, O DÍA E O SOL CRECEN.

30—POR SAN VICENTE ESCURECE ÁS SETE.

31—POR SAN VICENTE, PARVO QUEN SEMENTE.

32—POR SAN VICENTE COÑÉCEO A XENTE E POLOS REIS COÑÉCENO OS BOIS.

33—POLOS REIS NÓTANO OS BOIS, POR SAN VICENTE NÓTAO A XENTE, POR SAN BLAS, UNHA HORA MÁIS.

34—POR SAN VICENTE, UNHA HORA PRESENTE.

35—POR SAN VICENTE NON HAI RECUNCHO QUE O SOL NON ENTRE.

36—POLO SAN VICENTE PLANTA OS NABOS DÁ SEMENTE.

37—SI SEMENTAR QUERES, ATA SAN VICENTE NON SUDES A FRENTE.

38—POR SAN VICENTE, UNHA HORA DE CRECIENTE.

39–POLO SAN VICENTE TEN O DÍA UNHA HORA MÁIS, METADE POLA MAÑÁ, METADE POLO SERÁN.

40—SAN VICENTE, DO INVERNO, BOTA UNHA BRASA AOS REGUEIROS.

41—SAN VICENTE PEQUENIÑO É UN SANTO CHIRIFEIRO, QUE NOS DÁ A NOSA FESTA O VINTEDOUS DE XANEIRO.

42—SAN VICENTE CLARO, PAN FARTO.

43—SAN VICENTE OSCURO, PAN NINGUNO.

44—DOS SANTIÑOS DE XANEIRO, SAN ILDEFONSO É O PRIMEIRO; DETENTE, DETENTE QUE PRIMEIRO É SAN VICENTE; DETENTE BRUTO QUE PRIMEIRO É SAN CANUTO; DETENTE VARÓN QUE PRIMEIRO É SAN ANTÓN.

45—POR SAN VICENTE, VAISE A NÉBOA E VÉN O VENTO.

46—POR SAN VICENTE, SACA O FRÍO E TRAE O VENTO.

47—POR SAN VICENTE, O FRÍO CHEGA Aos DENTES.

CITAS LITERARIAS (12) TESIS DOCTORAL 

Encontrei un escrito de unha Tesis Doctoral sobre Paremiología toponímica de Galicia en refraneros gallegos y castellanos. O nome da autora Vanessa Fernández Pampín é director Germán Conde Tarrío, Madrid 2015.

Unha tesis que contén máis de 500 páxinas, dónde indica que era para optar ao grado de doctor.

Entre o máis destacado para os veciños de Cerponzóns, destaca o seguinte :

Objetivos
 :

Como hemos especificado en la introducción, nuestra investigación aborda el estudio de las paremias toponímicas de Galicia que aparecen tanto en el refranero gallego como en el castellano. 

Máis adiante cando fala de Pontevedra é as súas parroquias enumera o refraneiro relacionado con elas, donde aparece a Cerponzóns :

18. En Mourente boa terra
 e mala xente.( O. Mario Moldes Punte).
19. San Vicente de Cerponzóns,
 cuarenta  veciños e oitenta ladróns. ( Informante : María del Mar Rodríguez Espino).



20. Pasei por Pontevedra, pasei por Lourizán, 
pasei pola Estribela, mismo na veira do mar. I. 51(589). 

21. Anque vou a Pontevedra, non vou por ve-los soldados
, vouve-la Peregrina, a dos pendientes dourados. ACL. 39. MB. 23(98). 

22. Os de Berducido
 comen o caldo cocido. Pdt. 3587 (ficha 10221). (Hace referencia a la parroquia de San Martiño de Verducido).

Máis adiante encontramos o seguinte :

El conocimiento y uso de estas paremias implica la existencia de una conciencia colectiva paremiológica que evidencia la vigencia de las mismas y la necesidad de acercarlas al uso cotidiano más allá de lo anecdótico en los grandes repertorios de refranes. 
Las formas que nos resultaban más interesantes eran aquellas de las que no teníamos noticia en nuestras fuentes escritas. Hemos reunido 49 paremias toponímicas que no habían sido recogidas en los refraneros que hemos manejado. Esto muestra dos cosas en inicio contradictorias, pero complementarias: 

*  Por un lado, queda mucho trabajo por realizar en la recolección paremiológica en los distintos pueblos y localidades gallegas antes de que acaben desapareciendo las formas, las personas que mejor los pueden transmitir o algunos de los topónimos que han dado lugar a estas expresiones por los cambios territoriales que se están llevando a cabo

*  Y por otro, demuestra que la creación de paremias sigue estando vigente y su producción no escaseará aunque la sociedad esté inmersa en los profundos cambios en los que se encuentra en este momento. 
Se citan a continuación las formas de la oralidad que no estaban presentes en nuestro corpus: 

Os de Nantes,
 van cazar elefantes. 

Os de Dorrón,
 mala  xente e bo terrón. 

En Mourente boa terra e mala xente. 

San Vicente de Cerponzóns, cuarenta veciños e oitenta ladróns. 

Manda Baiona,
 que non manda Sabarís. 

Máis información: https://eprints.ucm.es/id/eprint/39973/1/T37954.pdf

OFICIOS DOS VECIÑOS (XX) LEITEIRA.

LEITEIRA : Persoa que se dedica a vender leite (RAG).

Seguramente moitos dos máis novos que lean este artigo non viviron aqueles anos onde en moitas das parroquias da nosa cidade habían unhas señoras que tiñan un oficio que hai anos desapareceu, coma algúns outros que fun contando anteriormente.

Refírome ás leiteiras e con iso quero facer a miña pequena homenaxe a todas aquelas que pertencen á nosa parroquia, en especial a Angelita Sabaris, Adelina a Jaxa, Candida a Raposa,  Rosa a de Angelita, Lola a de Quitian, Fina a Cucaracha, Pijocha, Finiña a do Castaño, e como non, a Regina Fontecoba ( acompañada das súas fillas Margarita é Terucha) é Lola a do Perillón, que viñan desde Reiriz, recollendo tamén o leite de muitas casas da parroquia.

Tamén había veciñas que de cando en vez, cando tiñan sobrantes, achegábanse a Pontevedra a vender de todo un pouco do qué sembraban nas súas leiras, ou uns ovos, algunha fruta…e tamén leite. Na miña familia a miña tía avoa Sabina, aproveitaba os dias de feira ou tamén os días que había a venda de sementes na Praza do Teucro, ela, xunto a súa irmá, a miña avoa Ramona, iban cargadas na cabeza coas súas cousas, andando desde o lugar de Pidre ata Pontevedra. O pasar a Ponte do Burgo ían pola Rúa Real arriba é Sabina sentábase na Fonte dos Tornos, alí ofrecía os seus produtos, mentras que Ramona iba a Praza da Leña.

Pasei uns dias preguntando os veciños por saber que leiteiras recordaban, e foron decindome algunhas, entre elas a máis antiga das leiteiras, foi a bisavoa de Tino Gallego.

Estas mulleres tiveron un traballo moi sacrificado , primeiro porque tiñan que madrugar moitísimo, antes de chegar á capital para vender o leite tiñan que recollela casa por casa, ou ben esperar en un lugar determinado as mulleres que viñan de máis lexos, coma por exemplo aquelas mulleres dos lugares de Meán que levaban a súa leite ata Pidre, alí a señora Aurelia daballe abrigo na súa casa ata que chegase Rosa a recoller o leite,  así todos os días, pensade que ademáis tiñan as labores da súa casa, os fillos, deixar a comida preparada, cuidar dos seus pais…

Naqueles anos da miña xuventude recordo que todolos veciños tiñamos unha ou dúas vacas en cada casa, había leite dabondo, eran muitos litros o que daba unha boa vaca cada día, polo tanto vendíase a leite sobrante as leiteiras, as cales xa dispoñían dunha rede de clientes fixos na cidade onde lle levaban todolos días o seu produto, a veces tamén aproveitaban e levaban algunha verdura, ovos, patacas…

Cada familia pontevedresa tiña a súa propia leiteira, baixaban de Tomeza, de Lérez, de Xeve, de Cerponzons…..estas mulleres acudían a cidade ao principio con varias latas, primeiro na cabeza e máis tarde cun carriño de dúas rodas casa por casa, vendendo o leite das nosas vacas, algunha facíao en bicicleta, coma Fina a Cucaracha.

Eu aínda teño en mente aquelas mulleres leiteiras que todas as mañás pasaban por diante da miña casa, parábanse no noso portal, recollían o leite nunha canada e iba botando nas latas do leite, é co seu carriño alá íanse a capital, que magoa me daba ollar como tiñan que ir empurrando a costa de Pidre aqueles dias de inverno, chovendo e ventando, o seu horario era sempre o mesmo, sabían que tiñan que entregar o leite aos seus respectivos clientes naquela hora acordada, é asi era, todolos días os clientes de cada unha delas recibían a chamada da súa leiteira á porta da súa casa, sempre á mesma hora. O leite que vendían pola rua o cobraban no mesmo intre, pero naquelas casas que xa eran clientes fixos, adoitaban a pagar por semáns, mismo as leiteiras preferían así porque o diñeiro seica lles rendía máis.

Algúns daqueles clientes comentábanme que sendo eles uns nenos lembraban á señora leiteira coma se fose hoxe, dicíame fai un tempo un coñocido que todolos días cando soaba o timbre xa sabían que era a leiteira , tiña algo especial ao pulsalo que xa ao momento a súa nai advertía que fosen abrir a porta que xa chegara a leiteira.

Lembra que ao ferver o leite formábase unha capa de nata duns tres centímetros de espesor que se utilizaba para untar no pan e tomábanllo de merenda, tamén na súa casa utilizábanna para facer manteiga e algún que outro biscoito, para eles a leiteira era algo imprescindible na súa alimentación diaria, tamén recorda que algunha vez tiña discutido a súa nai coa leiteira, pois había días que cando fervian o leite chegouse a “cortar”, cousa que a leiteira contestaballe que eso era polo tempo que se acercaba tormenta ou por non botarlle unha area de sal ou quizáis debido ao calor que facía…

Ainda así tíñanlle moito agarimo, pois eran persoas que se facían querer na maioria, sei de algunha leiteira que en datas sinaladas, coma por exemplo no Nadal,  leváballes algún alimento da colleita da súa casa, uns ovos, unhas mazás, laranxas, figos….era como un integrante máis da familia.

Que traballo máis duro tiveron, toda unha vida de arriba para abaixo, estou escribindo e veñenme máis recordos, sígoas lembrando coma si fora hoxe, parece que estou na fiestra da miña habitación é vexo como baixaban á primeira hora da mañá, como tamén cando subían para as súas casas, o seu rostro reflectía o duro que era percorrer tantos quilómetros para arriba e para abaixo, cantas molladuras, canto frío pasaron…..Pero nunca se viñan abaixo, era o seu medio de vida e nunca desfaleceron, ata que aproximadamente no ano 1976 unha orde ministerial outorgou ás Centrais Leiteiras a venda exclusiva do leite fresco e daquela prohíbese totalmente a venda a granel.

A cousa xa viña de moi atrás, era polo ano 1952 cando un Decreto de Presidencia indicaba que quedaba prohibida a venda de leite de vaca a granel por temas de saúde e que as Centrais Leiteiras comprarían todo o leite, polo cal o prexuízo económico que se lle puidese causar desaparecía e ademáis así evitaban que tivesen que desprazarse todos os días para realizar a venda do produto.

Supoño que se faría de boa fe a de prohibir este tipo de venda por temas de salubridade, pero aquelas merendas co pan e a nata, os biscoitos e a mantequilla que se facía en casa de muitos pontevedreses nunca máis se volvería a repetir.

Con esta Orde do Ministerio do ano 76 empezou o momento en que en moitas casas fóronse desfacendo das súas vacas, porque aúnque prometeuse que as centráis recollerían o leite, os prezos a que a pagaban eran a menos da metade que as leiteiras nola pagaban a nós. E claro, era moita leite a que daba unha vaca para bebérnola toda nas nosas casas, así que non quedaba máis remedio, meus pais coma os demáis veciños tiveron que ir vendendo as vacas.

Se facemos un cálculo así por encima, fai uns cuarenta anos, por poñer un exemplo, na Parroquia de Cerponzons había en cada casa polo menos unha vaca, cando non dúas ou tres…Poderiamos calcular que habería polo menos unhas 400 vacas, hoxe non creo que chegue a media ducia.

Como dicía o meu amigo, hoxe en día teño unha dúbida, se esa cousa branca envasada nun cartón e que pode ser enteira, desnatada ou semidesnatada, teña algo que ver coas vacas, porque mesmo algunhas marcas din que lle engaden calcio e vitaminas. Ao leite das nosas leiteiras non había que engadirlle nada, era pura leite recién saída do teto é con todalas vitaminas incluidas, nin máis nin menos.

A labor das leiteiras da parroquia de Cerponzóns foi máis aló de vender leite, grazas a elas e ás demais mulleres das nosas aldeas que acudían coas súas verduras, froitas, sementes, leña etc. foron portadoras da nosa cultura popular levándoa á cidade e dándo a coñecer os nosos costumes, sendo ademáis parte activa do noso idioma falándoo e levándoo porta a porta.

ENQUISA RELACIONADA COA PARROQUIA.

Vai camiño de cinco anos que fixemos a primeira enquisa aos veciños, as preguntas que lles fixemos axudounos a Asociación de Veciños en saber as necesidades é inquedanzas que tiñan naquel momento. ASOCIACIÓN DE VECIÑOS O CHEDEIRO, PREGUNTAS QUE FIXEMOS NO ANO 2016 : 1– De qué lugar da parroquia eres ? 2– Que votas en falta no lugar donde vives ? 3–Notas implicación do Concello na parroquia ? 4– Que necesidades mais importantes ten o lugar donde vives ? 5– Como che gustaría que estivera conectada a parroquia con centro da cidade ( autobús , tranvía , taxis….) 6– Como ves o traballo da Asociación de Veciños O Chedeiro ? 7–Ves positivo a impartición de cursos e de charlas que se están a realizar na parroquia ? 8–Que curso che gustaría que se impartira ? 9–De que tema che gustaría que viñeron a falar ? 10–Colaborarías coa nosa asociación aportando fotografías , documentación , comentarios etc. que fose de interés cultural e patrimonial para a parroquia ? AGORA VOLVEMOS A PREGUNTAR É COMPARTIR AS RESPOSTAS DESTA 2ª ENQUISA : 2ª ENQUISA Queremos saber a opinión dos veciños sobre o seguinte : Imaxinarvos que ides invitar a uns amigos que son de fóra e non coñecen nada da nosa Parroquia…
PREGUNTAS :
A–Qué lugares lle recomendarías ver da Parroquia ? B–Qué historia lle contarías dun feito ocorrido en Cerponzóns ? C–A cal actividade das que se desenvolven na Parroquia os invitarías? D–A qué lugar da Parroquia non os levarías a coñecer ? E–Que menú lle prepararías na túa casa ? F–En que época do ano che gustaría invitalos ? G–Algunha outra cousa que indicarnos ?
RESPOSTAS :
A—Qué lugares lle recomendarías ver da Parroquia ? Veciña/o nº 1–Varios, el entorno de la iglesia con sus escudos, cruceiros etc. Puentes, el trozo de camino portugués que pasa por la parroquia, una senda situando los restos de los molinos, y un recorrido a por un trozo del río donde se ve encauzado entre muros de piedra, también sería interesante, visitar si estuviese adecentado los restos de la presa que se construyó para llevar agua a Pontevedra. Veciña/o nº 2—A igrexa co conxunto da casa reitoral e lavadoiro. Posúe un encanto especial por ser atalaia da parroquia. Paseo polos diferentes lugares da parroquia coñocendo os variados elementos do patrimonio etnográfico: roteiro cos cruceiros, hórreos, pontes, muiños, lavadoiros, casas tradicionais mellor conservadas e máis singulares que se poden observar na parroquia. Roteiro polo Rio Rons dende o Pontillon ata San Caetano. Roteiros a pé ou en bicicleta : dende Pidre ata o pontillon. Polo Castrado ruta xacobea. Veciña/o nº 3—A igrexa, os cruceiros e o camiño de Santiago. Veciña/o nº 4—O Castrado e a zona do muiño do Caeiro. Veciña/o nº 5—A contorna da Igrexa, Camiño Portugués, Centro Social. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—A contorna da Igrexa, Chan do Monte, Campo de Fútbol, paseo polo río, Camiño de Santiago (sobre todo donde puxestedes o Miliario de Magencio) Veciña/o nº 8—A senda de San Caetano, Igrexa, Casa Rectoral, Camiño de Santiago (con parada no Miliario). Veciña/o nº 9—Recomendaría o paseo circular que vai desde a Igrexa ata o Mirador do Flautista. Veciña/o nº 10—A Igrexa e a súa contorna, desde ahí temos as mellores vistas da comarca. Veciña/o nº 11—A Igrexa e a súa contorna, Camiño Portugues, os Muiños, a Ponte Malvar, o Centro Social é o Mirador do Flautista. Veciña/o nº 12—Igrexa e a súa contorna, as vistas desde O Bravo, tamén desde o Mirador do Flautista, o Camiño Porugués con parada no Miliario é o Centro Social. Veciña/o nº 13—Una visita en general a la parroquia. Veciña/o nº 14—A Ponte Malvar, a Ponte de San Caetano, o lugar de Meán é o Bravo, os Cruceiros, a Igrexa é a Capela de San Caetano, tamén as palleiras de Meán é da Igrexa. Tamén o Miliario recen colocado, os Muiños, ainda que xa non quedan, o do Caeiro, as pequenas pontellas que hai nos rios de paso para persoas , carros na súa época…no Castrado, no Caeiro, en San Caetano…As fermosas vistas que temos desde os puntos máis altos da parroquia…na Igrexa, no Bravo, no alto de Meán ( o Mirador do Flautista), no Cunchido…o Palomar da Igrexa…( mira que temos cousas para ver na Parroquia…) Veciña nº 15—Levaríaos a ver o Adro é Igrexa, Casa Rectoral é o entorno do Cemiterio, dependendo das personas invitadas incluso o interior do Cemiterio. A miña filla (que colabora nas respostas) levaría os máis pequenos ao Parque situado detrás da que foi escola unitaria, todo o faría a pé se fora posible, tamén a zona de Meán ata o Castelo, parando nas fontes. Tamén os levaría a coñocer as instalacións do Centro Social, a Casa do Pobo é a Chan do Monte. B—Qué historia lle contarías dun feito ocorrido en Cerponzóns ? Veciña/o  nº 1—Hay muchos, por ejemplo la historia del cruceiro de Mogos. Veciña/o nº 2—O primeiro premio da festa dos Maios na Ferrería e a historia da preparación que precede á o evento do 1 de Maio, a elaboración da veciñanza, a celebración da abundancia da primavera… Veciña/o nº 3—Que somos unha parroquia milenaria. Veciña/o nº 4—A unión dos veciños cando fixeron parar a obra no tramo da N550, na subida da Costa da Rons. Veciña/o nº 5—A historia que descubrin de Ponte Beán. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—Contar o que fixo pola Parroquia o cura D. Manuel. Veciña/o nº 8—Gustoume muito, ainda que é mui reciente, a noite de Reis, cando tocaron as campás para mandar os nenos a cama. Aínda que non hubo cabalgata, ese día se fixo algo mío especial por os nenos da parroquia. Veciña/o nº 9—Contaría unha historia da miña adolescencia na parroquia. Veciña/o nº 10—A casa do señor Vicente, sempre estaba no chan debido os camións que iban contra ela, íbamos todos acudirlle. Veciña/o nº 11—NS/NC Veciña/o nº 12—NS/NC Veciña/o nº 13—El homenaje que se le hizo a D. Manuel. Veciña/o nº 14—Dun feito ocurrido na Parroquia, falarialle de moitos (sobre todo dos que me contaban meus avós) pero que eu presenciara falarialle dun accidente de camión que caiu enrriba de unha casa, que agora xa non está, na famosa curva de Valente. Veciña nº 15Cando iba a recoller setas o monte, fai xa 20 anos que non as vou recoller polo noso monte, unha mágoa. Tamén do ben que me trataron na Asociación de Veciños cando estiven na directiva. C—A cal actividade das que se desenvolven na Parroquia os invitarías? Veciña/o  nº 1—Creación de Alfombras Veciña/o  nº 2—Ás alfombras florais do día do Santísimo. Veciña/o nº 3—O Entroido Veciña/o nº 4—O magosto/carnavales. Veciña/o nº 5—Elaboración das Alfombras de Corpus. Veciña/o nº 6—Dependerá de la época del año y de lo que se oferte en ese momento. Seguro, las alfombras de flores. Alguna excursión, el carnaval, aún magosto, si es época… Veciña/o nº 7—Gústame todas as actividades, porque relacionaste cos veciños, principalmente as Alfombras, que colaborei en axudar a facelas ata que a saude mo permitiu. Veciña/o nº 8—As festas de San Vicente. Veciña/o nº 9—Invitariao o día do árbol ou o magosto. Veciña/o nº 10—A facer as alfombras. Veciña/o nº 11—NS/NC Veciña/o nº—As Alfombras é o Magosto Veciña/o nº 13—Las alfombras. Veciña/o nº 14—Levaríaos a presenciar como fan as alfombras de flores do Santísimo, as xuntanzas que se fan cos veciños arredor de un bo xantar e da música, aos cursos de diferentes temas que se imparten. Veciña nº 15—Invitaríaos a calquera actividade, ata ao fútbol, ainda que non son de ver partidos, pero o ambiente de ver os veciños xuntos, gústame. D—A qué lugar da Parroquia non os levarías a coñecer ? Veciña/o  nº 1—N/S N/C Veciña/o nº 2—Todos os lugares teñen o seu encanto, cada ún é distinto coas súas cousas boas e malas. Non hai nada que mereza ser agochado aos ollos dos visitantes. Veciña/o nº 3—Non lle ensinaria a ponte romana do Castrado como se atopa neste intre. Veciña/o nº 4—O Bravo, lugar onde está mui abandonado. Veciña/o nº 5—Os lugares do monte cando depositan escombros. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—Penso que cada lugar ten o seu encanto. Veciña/o nº 8—Non hai ningún que me desagrade. Veciña/o nº 9—Non o levaría a Cunchido e Liborei porque non coñezo tanto esas zonas. Veciña/o nº 10—Non lle enseñaría a Ponte da Rons, con tanta historia é tan abandonado. Veciña/o nº 11—Ningún que señalar. Veciña nº 12—O lugar de A Bouza. Veciña/o nº 13—Ninguno que decir, todos tienen su encanto. Veciña/o nº 14—Non os levaría a ver a canteira, porque está a estragar a paixase, ainda que recoñozo que é unha fonte de ingresos para a parroquia. Veciña nº 15—Creo que non podo descartar ningún lugar da parroquia. E—Que menú lle prepararías na túa casa ? Veciña/o  nº 1—Cordero al horno, también “Sopa Botana” de raíces de Cerponzóns. Veciña/o nº 2—O cabrito ao forno polo día do Patrón despois dunhas centolas da ría. Veciña/o  nº 3—Unha boa churrascada. Veciña/o nº 4—Depende a época. Si é no verán marisco. Veciña/o nº 5—Un cocido, filloas, morcillas, café é licor café. Veciña/o nº 6—Dependerá tambiend e la época. Desde una buena mariscada, pulpo, cocido, filloas, lacón con grelos… Veciña/o nº 7—Pulpo, empanada de maíz, un bo pescado, un marisco… Veciña/o nº 8—Un bo cocido ou pulpo con cachuelos, de postre leche frita. Veciña/o nº 9—Daríalle a probar a empanada, as croquetas, un bo cocido é pulpo a feira. Veciña/o nº 10—Sopa, cocido e bizcocho ( Recordando os meus pais). Veciña/o nº 11—Un cocido. Veciña nº 12—Un cocido, pulpo. Veciña/o nº 13—Empanada, pulpo, churrasco,filloas y tarta de queso. Veciña/o nº 14—Un bo cocido ou carneiro da casa ao forno, tamén uns callos. Veciña nº 15—Mexillóns a vinagreta, churrasco con patacas fritas é criollos. Si son veganos unha crema de calacú ou ensalada mixta. De postre, pasteis de Confitería Solla ou algo caseiro, como flan de ovos de galiñas de Pidre. F—En que época do ano che gustaría invitalos ? Veciña/o nº 1—Primavera, con todo brotando y buen tiempo para caminar. Veciña/o  nº 2—No outono para aproveitar os paseos mencionados coa recollida de cogumelos baixo os piñeirais e fragas que aínda van quedando. Veciña/o  nº 3—Na primavera. Veciña/o nº 4—Maio/Xuño Veciña/o nº 5—Nas Festas do Patrón é na do Corpus. Veciña/o nº 6—La primavera es buena época para visitar sitios nuevos, los días van creciendo y llueve menos. Veciña/o nº 7—En verano. Veciña/o nº 8—En verán para disfrutar máis paseos ó sol. Veciña/o nº 9—Primaveira ou Outono. Veciña/o nº 10—Pola festa do Patrón.  Veciña/o nº 11—En verano. Veciña/o nº 12—En verano Veciña/o nº 13—En verano. Veciña/o nº 14—En primaveira, que é cando está mais alegre a paixase, as árbores en flor, non chove tanto, hai boa temperatura é os dias son máis longos. Veciña nº 15–Gústame o mes de Maio, porque os dias son máis largos. G—Algunha outra cousa que indicarnos ? Veciña/o nº 1—Preparar, acondicionar y publicitar una senda ordenada que recorra los restos de los molinos y la senda del río con guía que lo vaya explicando. También descubrir y señalar el antiguo Puente de la Carcel. Veciña/o nº 2—Grazas polo voso traballo, variadas iniciativas é bo humor sempre. Veciña/o  nº 3—Arreglar a Ponte romana do Castrado. Veciña/o nº 4—Avisaría os veciños por si queren participar e facer un recibimiento entre todos. Veciña/o nº 5—Ter un gran complexo deportivo na Chan do Monte, con zonas de xogos para todas as edades, con un local que se poida celebrar bailes. Veciña/o nº 6—NS/NC Veciña/o nº 7—Organizar actividades, excursions para convivir cos veciños. Veciña/o nº 8—Gustaríame solucionar o problema das papeleras da nova senda peonil en San Caetano, que cae por fora todo o que tiran dentro, por falta de bolsas e parece as veces un estercolero. Veciña/o nº 9—Levaríao a coller setas ou castañas no outono. Veciña/o nº 10—NS/NC Veciña/o nº 11—NS/NC Veciña nº 12— NS/NC Veciña/o nº 13—NS/NC Veciña/o nº 14—O que estaría ben era organizar unha andaina por todos os lugares de interés da parroquia. Veciña nº 15—Cando saiba onde se pode dar un chapuzón no río, aí os levaría de cabeza. Se houbera unha ruta polo río, gustaríame facela.