ALCUMES DOS VECIÑOS DE CERPONZÓNS.

NOVAS RELACIONADAS COS ALCUMES DOS SERPENTIONENSES :

Fai uns días mantiven unha reunión co Concelleiro Alberto Oubiña, mostreille o traballo relacionado coa recolleita de alcumes da Parroquia de Cerponzóns.

Comenteille como cheguei a reunir os 571 alcumes, a maioría deles coa colaboración de moitos veciños e veciñas da Parroquia, outros alcumes funos atopando tras un labor de horas de investigación en varios documentos que fun atopando en diversos organismos.

Logo da explicación pedinlle axuda económica para poder facer copias suficientes para que os socios da Asc. De Veciños O Chedeiro de Cerponzóns dispoña dun exemplar dos Alcumes.

Aínda que o orzamento para facer unhas copias non era moi elevado tivo que pasar a petición polos conductos reglamentarios e aprobar dita petición.

Acaban de informarme que foi aceptada a miña petición, así que en breve comezarán a editar os exemplares e comenzar co reparto en canto poidamos.

ALCUMES  ( relacionados por diversos motivos)…290 

ALCUMES (relacionados cos lugares da parroquia)…57 

ALCUMES (relacionados cos lugares de procedencia)…12 

ALCUMES (relacionados cos oficios)…41

ALCUMES (relacionados procedencia de apellidos)…78

ALCUME XERAL DOS HABITANTES DA PARROQUIA…1

HIPOCORÍSTICOS …92

TOTAL …571

Logo de varios meses traballando na recolleita dos alcumes da miña parroquia de Cerponzóns, dou por finalizado este traballo que fai un tempo tiña en mente de levalo a cabo.

Un traballo de investigación que me levou a buscar en diversas fontes de información, a máis importante a dos veciños e veciñas da parroquia que colaboraron comigo para poder realizar este recompilatorio de alcumes.

A recopilación comezou pedíndolle aos meus veciños e veciñas que fixesen memoria daqueles alcumes que eran habituais na súa contorna, do seu propio, e dos veciños máis próximos, rematando en xeral de xente da parroquia.

Aos poucos días de pedir a colaboración, fóronme chegando a través do wasap, coma se fose unha cascada, unha gran cantidade de alcumes, foi algo impresionante.

Outras veces foi quedando cos veciños, fomos desgranando lugar por lugar, casa por casa, todos aqueles alcumes que ían recordando. Outros alcumes funos atopando no arquivo, en bibliotecas, en documentacion varia etc.

Os alcumes que aparecen están divididos en varias partes, son en total 571.

Púxenme a redactar o alcume de cada un tomando varias circunstancias, por exemplo,  un sobrenome que se puxo polo oficio, ou por un defecto físico,  por un defecto na fala, polo lugar onde vive, polo súa procedencia, polo apelido…

Tamén hai un grupo denominado hipocorístico, que aínda que non son propiamente alcumes, tamén se agregaron por ter relación dado as súas variacións con respecto ao nome propio da persoa.

Espero que sexa do agrado de todos, polo menos da maioría.

Quero agradecer de corazón a todos os veciños que me axudaron, sin a súa colaboración non podería chegar a facelo, grazas tamén ao mestre Luís Losada, quen foi o que supervisou e corrixiu as posibles faltas de ortografía.

Grazas a todos.

E TI DE QUEN VES SENDO ?

O ROQUE

Un alcume é unha especie de sobrenome co que se trata de establecer unha diferenza ou connotación, ben dun individuo, ben dunha familia, ben dun lugar ou parroquia. Tamén se denomina: alcuño, nomeada, sobrenome e, por asimilación co castelán, apodo ou mote.

Nas sociedades antigas, antes de que se consolidara o sistema de apelidos, rexistros civís e demais, xogaron una importante función na individualización de persoas e familias; mesmo, co tempo, moitos pasaron a ser apelidos e viceversa.

Os alcumes abranguen tódalas clases sociais, aínda que predominan máis nas clases sociais baixas que nas altas. Asemade, ocupan a maioría de espazos, aínda que se dan máis no mundo rural cá no urbano.

Factores relacionados coas persoas que fan aparecer os alcumes:

*  Oficios e profesións.

*  Carácteres físicos.

*  Vicios ou defectos na fala.

*  Comportamentos sociais non acaídos.

*  Por razón de procedencia.

*  Por mor da emigración.

*  Por reiteracións continuas de algo na fala.

*  Por identificacións deportivas, políticas, etc.

*  “Os de… Persoas que na liña xenealóxica marcaron á familia, por personalidade, centralidade ou outros aspectos, etc.

Aceptación individual do alcume.

*  Aceptación de bo grado.

*  Non lles dan importancia.

*  Séntalles mal.

O alcume permanece na casa.

* Así acostuma dicirse “A casa dos…. Cando alguén casaba e ía vivir á casa do outro conxugue, pasaba a ter o mote da casa onde ía residir.

Funcións que desempeñan.

* Cumpre tres funcións básicas: Saber a persoa da familia a que nos referimos; identificar a unha persoa nun espazo e servir como carta de presentación:

* Á pregunta “E ti…¿de quen ves sendo?” A resposta é “familia + alcume”.

( Autor Carlos Méndez )

 

CARLOS BLANCO E O ALCUME